Tech-visionair Jeroen Tas en Business-transfomer Rob Theunissen presenteren Changing Fast & Slow

Verandering is van alle tijden, maar zelden ging het zo snel en was het zo veel. Hoe ga je om met een samenloop van technologische, geopolitieke, economische en maatschappelijke krachten? In zijn nieuwe managementboek Changing Fast & Slow introduceert Jeroen Tas een raamwerk voor transformatie. Hij laat zien hoe organisaties AI, platforms en dynamische ecosystemen kunnen benutten om disruptie te navigeren zonder hun stabiliteit te verliezen.

Het boek, geschreven samen met Rob Theunissen, verkent de verschuiving van starre waardeketens naar dynamische waardenetwerken, de opkomst van platform-businessmodellen en de noodzaak voor leiders om te evolueren van een controle- naar een bijdrageparadigma. Met praktijkinzichten uit technologie, finance en zorg laat CIO of the Year van 2013 zien waarom succesvolle bedrijven niet alleen reageren op verandering, maar de toekomst actief vormgeven door snelheid en veerkracht op elkaar af te stemmen. In de aanloop naar de feestelijke presentatie van Changing Fast & Slow op 16 december in de Tijgerzaal van Artis, stelden we Jeroen Tas enkele vragen.

Wat is in jouw boek de meest verrassende, schokkende of zelfs bizarre conclusie vanuit het perspectief van CIO’s en andere digitale leiders?
“Digitale transformatie faalt zelden door de gebruikte technologie. Het struikelblok ligt bijna altijd bij leiderschap, cultuur en de manier waarop je de transformatie organiseert. Meer specifiek: bij het onvermogen om bewust van paradigma te veranderen. En dat is niet triviaal. Het vraagt van leiders een diep besef van hoe hun organisatie werkelijk functioneert, en wat het onderliggende – vaak onbewuste – paradigma is.”

“CIO’s hebben de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in tech stacks, cloudmigraties en agile-methodes. En toch blijft de impact vaak oppervlakkig. Waarom? Omdat de organisatie nog steeds opereert als een lineaire productmachine, terwijl de digitale wereld allang draait op dynamische platform-ecosystemen. De deelnemers zijn nauw met elkaar verbonden en er is minstens zoveel samenwerking als concurrentie. Het gaat niet meer om marktaandeel, maar om de diepte en schaal van de relaties en samenwerking.”

“De paradox is: hoe meer je probeert te digitaliseren binnen het oude model, hoe verder je afdrijft van de echte transformatie die nodig is om een effectieve ecosysteemspeler te worden.”

Waar verkijken digitale leiders zich nog collectief op? Wat onderschatten ze of wordt structureel over het hoofd gezien?
“Als leiders zijn we geneigd structureel te onderschatten hoe complexe systemen functioneren. We focussen op projecten, technologie, budgetten en KPI’s, maar vergeten de onderliggende dynamiek van macht, motivatie, besluitvorming en cultuur. Niet alleen binnen onze organisaties, maar ook binnen het bredere ecosysteem.”

“Daarnaast overschatten leiders hoe snel organisaties kunnen veranderen zonder eerst ruimte te maken in de langzamere laag van structuur, processen en systemen. En belangrijker nog: purpose, identiteit, legitimiteit, kernvaardigheden en relaties – de diepere, existentiële laag waar overtuigingen en cultuur huizen. In het AI-tijdperk is dat extra riskant. We proberen nu vaak intelligente, en dynamische technologie te implementeren op een systeem dat zelf nog niet intelligent en star is. Dat wil zeggen: weinig feedback gevend, weinig lerend of reflectief, en niet ontworpen om zich snel aan te passen.”

Wat zouden leiders op korte en de langere termijn moeten doen? Wat is daarbij jouw praktische of strategische call to action?
“Begin met het zichtbaar maken van het ecosysteem waarin je opereert. Dat is vaak veel groter en complexer dan je denkt. Wat is je huidige rol, hoe kun je gezamenlijk waarde creëren? Wat is de werkelijke waarde van je proposities voor de eindgebruiker? En wat is de unieke bijdrage die elke speler daaraan levert? Hoe kun je je rol daarin versterken door beter in de behoefte van je gebruikers te voorzien? Breng bottlenecks, spanningen en afhankelijkheden in kaart. Bijvoorbeeld waar doelen botsen of waar besluitvorming vastloopt in oude (machts)structuren.”

“Voor de middellange termijn: herontwerp het systeem. Gebruik de vijf hefbomen uit ons boek – richting, waarde, macht, motivatie en cultuur – om je operating model fundamenteel anders in te richten. Niet als project, maar als structurele herinrichting met structuren en processen die zichzelf kunnen aanpassen.”

“Denk voor de lange termijn niet langer in termen van bezit maar van orkestratie. Niet alles hoeft van jou te zijn. Creëer vooral de condities waarin anderen kunnen bijdragen. Hoe meer je durft los te laten, hoe meer waarde je uiteindelijk creëert. Mijn call to action zou zijn: durf te evolueren van een ‘stand-alone’ organisatie naar een ecosysteem-organisme.”

Je introduceert in het boek drie ’pace layers’. Wat maakt de langzame laag (purpose, identiteit, legitimiteit, kernvaardigheden en relaties) zo belangrijk in het AI-tijdperk?
“In een tijd waarin technologie razendsnel verandert, is de enige constante je diepere bestaansreden. Purpose, identiteit, legitimiteit, kernvaardigheden en relaties vormen het morele en strategische anker dat organisaties houvast geeft in tijden van disruptie.”

“Zonder dat anker wordt AI een instrument van efficiëntie en eigenbelang. Met dat anker wordt AI een middel om relevant en betekenisvol te blijven. Voor klanten, medewerkers en de maatschappij. Purpose is tijdloos en tijdsgebonden tegelijk. Het is als de Poolster, die helpt om in onzekere tijden de juiste koers te varen. AI zonder purpose is als een kompas zonder noorden. Daarom begint duurzame transformatie niet met tools of technologie, maar met het herontdekken van wie je bent en waarom je er bent. En dat is niet eenvoudig. Het is alsof je een vis vraag wat water is, of een vogel om lucht te beschrijven. DIt vereist bewust leiderschap”

Waarom zouden CIO’s en andere leiders jouw boek moeten lezen?
“Changing Fast & Slow schrijft geen recept voor, maar biedt een bril. Een nieuw perspectief op waardecreatie, verandering en leiderschap in een wereld van platforms, ecosystemen en AI.”

“Het boek helpt leiders te begrijpen waarom traditionele aanpakken vastlopen, en hoe ze kunnen navigeren op basis van nieuwe spelregels. Het biedt taal, kaders en verhalen waarmee CIO’s hun rol kunnen herdefiniëren; van tech-expert naar systeemarchitect van verandering.”

“En eerlijk gezegd: de term CIO is aan revisie toe. In dit tijdperk is er vooral behoefte aan een Chief (eco)System Architect (CSA). Iemand die niet alleen technologie begrijpt, maar ook de onderliggende systeemdynamiek van organisatie en ecosysteem kan overzien en beïnvloeden.”

“Maar één architect is niet genoeg. De echte doorbraak komt wanneer het volledige leiderschapsteam binnen hetzelfde paradigma leert kijken, denken en handelen. En dát is stap één – het begint met een diepe interventie met het gehele leiderschapsteam om het bestaande systeem te begrijpen en het nieuwe systeem samen te onderwerpen – inclusief de implicaties voor je eigen leiderschap. En die zijn niet te onderschatten, maar bieden tegelijkertijd een geweldige groeikans.”

---

Over het boek en de auteurs

Changing Fast & Slow biedt een essentiële routekaart voor leiders die de AI-revolutie willen aangrijpen, willen floreren in ecosystemen en willen navigeren in een tijdperk van politieke en economische instabiliteit. Het boek is hier te bestellen.

Jeroen Tas is innovator en tech-investeerder. Hij combineert ondernemerschap, ervaring met grootschalige digitale transformatie en expertise in de toepassing van technologie om organisaties te laten groeien. Bij Citi realiseerde hij midden jaren 90 de eerste internetbanking- en betaalsystemen ter wereld. Hij was medeoprichter van Mphasis, inmiddels een miljardenbedrijf in IT-diensten.

Als Chief Innovation and Strategy Officer bij Philips ontwikkelde hij oplossingen die het leven van miljarden mensen raakten en de zorg toegankelijker en goedkoper maakten. In 2013 werd hij uitgeroepen tot CIO van het Jaar in Nederland. Tegenwoordig bekleedt hij diverse bestuursfuncties, adviseert private equity-fondsen en investeert via zijn bedrijf FastSlow (www.fastslow.nl) in technologie- en zorginitiatieven.

Rob Theunissen is een transformatieleider met meer dan 25 jaar ervaring in grote bedrijfstransformaties in velerlei sectoren. Gedreven door een passie voor het maximaliseren van bedrijfs- en menselijk potentieel heeft hij vooral globale, impactvolle bedrijfstransformaties vormgegeven. Dat deed hij zowel in de lijn, als Transformatieleider bij Philips, als in de rol van partner bij McKinsey & Company, waar hij vele jaren de firma’s globale ‘Culture and Change’ practice leidde. Momenteel focust Rob’s werk zich op CEO en board counseling, met name op de thema’s strategie, cultuurverandering, transformatie en top team effectiviteit. Rob heeft een Master in Werktuigbouwkunde en Business administration, en is getraind als ontologische coach.