Quantware is vijf jaar geleden gestart met het ontwerp en de ontwikkeling van schalingsarchitecturen voor quantumprocessoren en heeft inmiddels klanten in 22 landen. Qua volume is de voormalige startup uit de kraamkamer van Quantum Delta NL de grootste ter wereld op dit gebied. Onlangs is het bedrijf gekandideerd voor de Tech Hero Award. “We moeten veel beter worden in het vertellen wat voor ‘amazing’ dingen we doen”, zegt CEO Matthijs Rijlaarsdam.

Wat is jullie USP? Wat voegen jullie toe aan wat er al is?
“Quantware maakt schalingsarchitecturen voor quantum processoren met een technologie die wij VIO noemen. Je zou het kunnen zien als advanced 3D packaging. Met andere woorden, wij maken quantum chip modules. En die modules kunnen we aan elkaar verbinden. Daardoor kunnen wij binnenkort heel grote quantum processoren maken. En dat is belangrijk, want die processoren zijn vandaag de dag nog niet groot genoeg om dingen te doen die de grootste supercomputer ter wereld niet kan. Bij ongeveer een miljoen qubits zijn ze dat wel. Wij maken de technologie die dát probleem oplost.”

“Wat iedereen nu doet is het aan elkaar netwerken van quantum computers in heel grote serverruimtes. Met klassieke compute is dat OK; dat is hoe AI-clusters nu worden gebouwd. Dan heb wel een bepaalde overhead, maar die is constant, dat kun je je veroorloven. Maar in quantum computing schaalt de compute power exponentieel. Die netwerkverbindingen zijn zo’n twee orde groottes lagere bandbreedte en meer lossy, dus ze genereren meer fouten. Dat zorgt dus voor exponentieel minder rekenkracht. VIO zorgt juist voor exponentieel meer rekenkracht per euro per watt: heel belangrijk in deze waardeketen.”

“We vermarkten onze technologie langs drie verticalen. De eerste is door ons ontworpen processoren, waar wij eigenlijk een soort Intel zijn. Dus wij ontwerpen en fabriceren quantum chips, en door VIO kunnen we dan veel grotere processoren maken dan anderen. De tweede verticaal is foundry services, waar wij een soort TSMC zijn. Wij fabriceren het ontwerp van klanten en door VIO kunnen klanten veel grotere chips bij ons laten produceren dan ergens anders. De derde verticaal is packaging services, waarbij wij de quantum chips van klanten verpakken in VIO, waardoor zij sneller kunnen opschalen.”

“Wij hebben deze markt gecreëerd. Ons business model is beter: daardoor hebben we nu zoveel market share. Het is een winner takes all market, dus als wij kunnen blijven opschalen en ons marktaandeel kunnen behouden… We zien nu al steeds vaker dat quantum computers met wat wij noemen quantum open architecture worden gebouwd: er zijn steeds meer system integratoren die niet zelf de chip maken. Dat wordt gewoon het dominante model. En dan zijn wij natuurlijk super goed gepositioneerd.”

“Wij hebben veel grotere volumes dan de big tech bedrijven die het verticaal geïntegreerd doen – alleen voor hun eigen computers. En als je hogere volumes hebt, heb je lagere kosten, meer customer feedback en een beter product. In sommige productcategorieën hebben we inmiddels vrijwel de volledige markt in handen. Doordat we onze technologie verkopen aan iedereen en niet alleen voor onszelf houden, kunnen we dus een monopolie opbouwen.”

Wat is de grootste opgaaf waar jullie voor staan?
“We zijn ontzettend hard aan het groeien. En dat is heel leuk, maar ook heel moeilijk. Talent is echt een bottleneck. Wij hebben nu zestien nationaliteiten in ons bedrijf en moeten echt heel veel internationaal talent aantrekken en allemaal naar Nederland halen. Dat is niet makkelijk met de huidige regelgeving. Het is ook nog niet makkelijk om ze in aandelen te betalen. Iets wat heel belangrijk is, want als je een PhD in quantumtechnologie hebt, kun je drie tot zes ton verdienen in Silicon Valley. Maar sommige van de beste PhD’s ter wereld werken bij ons en dat komt gedeeltelijk door de reputatie van de mensen die we hebben in het veld en gedeeltelijk door de technologie en onze missie.”

“Om op te schalen is talent, financiering en elektriciteit nodig – wat keuzes in Den Haag vereist.”

“Een ander ding waar we tegenaan lopen is [gebrek aan] elektrische capaciteit en vergunningen. Wij zijn nu bezig een chipfabriek te bouwen hier in Delft. Die komt volgend jaar online. De fase daarna hebben we een grotere chipfabriek nodig. Ik zou dat heel graag in Nederland willen doen. Wij maken zeer sensitieve technologie. Wij hebben een control point in de waardeketen. Wij doen een van de moeilijkste stukjes. En daarbinnen hebben we nog een stuk technologie dat essentieel is voor [het bereiken van] meer rekenkracht, waarbij we hard op weg zijn om een monopolie te krijgen.”

“Voor die volgende fabriek hebben we mensen, voldoende elektrische capaciteit maar ook financiering nodig. Die drie dingen zijn oplosbaar binnen de termijn die nodig is. Maar daarvoor moeten er nu wel politieke keuzes gemaakt worden. Het geld is anders gemakkelijker ergens anders op te halen, maar dat zou zonde zijn. Met voor een zeer groot gedeelte belastinggeld is hier ongelooflijk goede technologie opgebouwd. Het is belangrijk dat Nederland daar dan ook de vruchten van plukt. En daarvoor heb je schaalgrootte nodig.”

“Een chipfabriek bouwen is een project van drie jaar en daarna heb je tien jaar productie in die fabriek. Dus je moet beleid maken voor meer dan tien jaar. En je moet stabiliteit hebben qua regels om internationaal talent aan te trekken. Dan kan er zich een ecosysteem ontwikkelen. Het is niet van: “Hier is 10 miljard, ga het maar doen.” Consistentie van beleid is heel belangrijk. Dat heeft de Nederlandse overheid voor quantumtechnologie heel goed gedaan.”

“Want QuTech is tien jaar geleden opgericht. Daar is consistent geld heen gegaan, waardoor er allerlei internationaal talent naar Nederland is gekomen. De wereldtop zit hier in Delft. Vervolgens is Quantum Delta NL opgericht, een nationaal groeifonds, waardoor die vroege fase van het ecosysteem is gestimuleerd. Wij hebben daar ongelooflijk van geprofiteerd. Maar nu breekt het moment aan dat Nederland aan die investeringen kan gaan verdienen, en dan is opschalen nodig. En om op te schalen is talent, financiering en elektriciteit nodig – wat keuzes in Den Haag vereist.”

Waar ben je trots op?
“Ik vind twee dingen aan mijn werk heel gaaf. De eerste is de zichtbare impact die we maken. Dat we de industrie aan het veranderen zijn door het produceren van quantumcomputers veel goedkoper, gemakkelijker en beter te maken. We hebben de chip voor de eerste quantumcomputer inmiddels in zes landen geleverd.”

“Verder is het team dat we hebben gebouwd echt heel bijzonder. Ik mag met mensen werken die zulke bijzondere dingen hebben meegemaakt en vooruitdenkend zijn in hun vakgebied. En daar leer ik heel veel van. Er werken professoren bij ons die ook aan niet-technische mensen, of een niet-natuurkundige zoals ik, kunnen uitleggen waarom een supergeleidende kwantumcomputer werkt zoals hij werkt. Of onze bestuursvoorzitter, die zes bedrijven heeft opgebouwd. Dat is gewoon ongelooflijk leuk.”

Beeld: CTO Alessandro Bruno & CEO Matthijs Rijlaarsdam, oprichters van Quantware. Fotografie: Rebekka Mell

Tech Hero Award 2025

Op 25 november wordt de Tech Hero Award uitgereikt. Heb je een rol op C-niveau in IT of tech? Kom naar CIODAY2025! Meld je hier aan.