Pieter de Haas, scheepsbouwer van huis uit, is al twintig jaar betrokken bij marine-energieprojecten zoals getijdenstroomturbines. Met zijn bedrijf Equinox Ocean Turbines, waarin Damen Shipyards een van de investeerders is, boort hij nu een betere, want constante, duurzame energiebron aan: oceaanstromingen. En nu is zijn bedrijf genomineerd voor de Tech Hero Award, die op 24 november bij CIODAY wordt uitgereikt.
Wat bieden jullie dat anderen nog niet hebben?
“Wat wij met name op de markt brengen, is baseload power. Oftewel energie die, in dit geval duurzame energie, altijd beschikbaar is: zomer en winter, dag en nacht, ook als het niet waait, altijd. De oceaanstromingen zijn er altijd en bewegen voortdurend in één richting. En dat is wat ons uniek maakt, want vrijwel geen enkele vorm van duurzame energie is altijd beschikbaar. Neem getijdenenergie, die is voorspelbaar, maar absoluut niet stabiel, want te cyclisch. Elke zes uur en tien minuten valt het stil. En dan heb je nog een wekelijkse cyclus.
We zijn er primair op gefocust om grootschalige energieparken uit te rollen, à la offshore windenergie. Maar wat het helemaal speciaal maakt, is dat wij ook in de diepzee off-grid kunnen werken. Dus we kunnen honderden kilometers uit de kust lokaal een energiebron vormen. Dus niet zozeer energie op een energienet zetten, maar deze lokaal beschikbaar maken.
Dat kan bijvoorbeeld voor monitoring midden in de oceaan, maar ook voor offshore datacenters. Enerzijds onderscheiden we ons door lage base-load-energiekosten, anderzijds door de beschikbaarheid. En daar hebben we een heel mooie turbine voor ontwikkeld die dat ook kosteneffectief kan.”
Hebben jullie proefmodellen draaien?
“Ja. We hebben afgelopen zomer een klein prototype van een zogenaamde tweetrapsturbine getest: dat is een turbine die uiteindelijk een heel grote rotor van vijftig diameter krijgt die heel langzaam draait. Als je daar een generator in het midden zou plaatsen, dan zou die ongeveer vijf keer te duur zijn. Die hebben we dus weggelaten. We hebben in plaats daarvan een heel langzaam vrijdraaiend blad met aan de uiteinden twee kleine turbines. Die worden met een behoorlijke gang door het water getrokken en draaien wél snel. Eigenlijk heb je zo een overbrenging zonder tandwielen, waarbij je van een langzame stroomsnelheid naar een snelle draaisnelheid gaat.
Daarmee hebben we een weliswaar grote, maar heel simpele constructie. Onder water moet eigenlijk alles simpel zijn. Daardoor is het apparaat, dat onder water aan een ankerlijn zit, geschikt voor diep water en langzame stroomsnelheden. Oceaanstromingen zijn langzaam en in diep water, dus je hebt een apparaat zoals dit nodig. We zijn nu bezig met fundraising, om de volgende machine, die langdurig in het water moet liggen, te kunnen betalen.”
Hoe ziet het er qua vriendelijkheid jegens het onderwaterleven uit?
“Alles wat de mens doet, heeft invloed. Maar we hebben een marinebioloog in ons team zitten. Als we het vergelijken met andere industrieën, zal onze oplossing waarschijnlijk een heel kleine tot geen impact hebben. En als we kijken naar getijdenstroomturbines, waar al 25 jaar onderzoek naar wordt gedaan en die worden gemonitord, dan zien we dat daar geen enkel dier ooit is geraakt. In ons geval zullen de stroomsnelheden nog lager zijn. Feitelijk kan een vis rondom onze turbine zwemmen terwijl die turbine op vol vermogen draait. Dus een vis kan hem ontwijken.
Dus je moet je huiswerk goed doen en data uit andere industrieën bestuderen en goede projectontwikkeling uitvoeren. Plekken waar statistisch gezien veel ongelukken kunnen gebeuren, zoals trekroutes van bultrugwalvissen of ander zeeleven, moet je vermijden. Netto kunnen we zelfs een positieve impact maken, zoals je ziet bij de huidige offshore-windparken die in Nederland al vijftien jaar draaien. Daar zie je dat de biodiversiteit en het aantal vissen enorm zijn toegenomen door de exclusiezone voor de visserij. Dat verwachten wij hier ook: dat je plekken krijgt waar vissen juist naartoe trekken, omdat het er veilig is.”
Wat is de grootste opgave waar jullie nu voor staan?
“Onze grootste uitdaging is om bekendheid te krijgen en financiering voor de volgende fase binnen te halen. Hoewel wij denken dat energie de oorzaak is van heel veel conflicten in de wereld en van klimaatverandering, is duurzame energie de laatste vijf jaar een beetje van de radar geraakt. Aandacht vragen voor deze nieuwe manier van energieopwekking, die echt grootschalig uitgerold kan worden, is een hele opgave, want de potentie is redelijk onbekend.
Maar het wereldpotentieel is ongeveer 700 gigawatt. En dat moet je vergelijken met ongeveer twee keer alle kerncentrales van de wereld bij elkaar opgeteld: een significante hoeveelheid stabiele energie. Juist die laatste eigenschap maakt dat je andere duurzame energieën ruimte biedt op een net. Wij kunnen het net hiermee stabiliseren.”
Waar ben je trots op?
“Dat we het met een klein team afgelopen zomer voor elkaar hebben gekregen het prototype in het water te krijgen en het first time right draaiend te krijgen. Daar ben ik echt apetrots op. En om een stukje Hollands glorie wereldwijd te gaan verkondigen, dat vind ik leuk.”





