Screenshots om thuiswerkers te controleren, gezichtsanalyses bij videosollicitaties en automatisch werkdrukadvies: organisaties zetten dit soort zaken in met goede intenties, maar ze kunnen vervelende bijwerkingen hebben. Dat zegt het Rathenau Instituut naar aanleiding van onderzoek in opdracht van de Commissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid van de Tweede Kamer.

De onderzoekers keken naar de invloed van digitalisering op de kwaliteit van werk. Het gaat dan bijvoorbeeld over online solliciteren, het bijhouden van de productiviteit en het meten van werkdruk of betrokkenheid. Deze zaken worden op dit moment al in Nederland gebruikt.

In het begeleidende rapport waarschuwt het Rathenau Instituut, dat de publieke en politieke meningsvorming over de maatschappelijke aspecten van wetenschap en technologie wil stimuleren, voor de verdergaande monitoring op de werkvloer en vraagt het werkgevers, werknemers en de overheid met elkaar in gesprek te gaan om grenzen te stellen aan digitale hulpmiddelen.

Het onderzoek laat zien dat de meeste digitale middelen in beginsel een nobel doel hebben. Ze willen beslissingen ondersteunen en de kwaliteit van het werk verbeteren. Maar ondertussen, zo blijkt uit het overzicht van het Rathenau Instituut, veranderen de tools de arbeidsverhoudingen en kunnen ze leiden tot een beperkt beeld van wat waardevol werk is.

De digitale hulpmiddelen gaan, aldus de opstellers van het rapport, per definitie voorbij aan het onmeetbare, zoals de waarde van sociaal contact tussen collega’s. De onderzoekers stellen dat de instrumenten kunnen raken aan de privacy van werkenden, kunnen leiden tot discriminatie in werving en selectieprocessen en kunnen bijdragen aan een toenemende werkdruk.

Bovendien blijkt dat diverse digitale middelen niet wetenschappelijk zijn onderbouwd. Aan sollicitaties per video worden soms het niet bewezen verband tussen gezichtsuitdrukking en emotie en persoonlijkheid verbonden. En zelfs bij gevalideerde instrumenten moet een organisatie ze goed inbedden, maatregelen nemen tegen misbruik en leren ze op waarde te schatten. Anders ligt discriminatie van groepen, uitsluiting en verstoring van de verhoudingen tussen collega’s op de loer.

“Mensenwerk is meer dan wat je kunt meten”, zegt Melanie Peters, directeur van het Rathenau Instituut. “Het gaat nu om het recht om mens te zijn op je werk. Digitale middelen zijn er om ons te ondersteunen in ons werk en moeten geen robot maken van de werkenden. Dat is niet goed voor werknemers en voor werkgevers.”

Over het onderzoek

Het onderzoek is uitgevoerd van juni 2019 tot maart 2020 en heeft geresulteerd in het rapport Werken op waarde geschat – Grenzen aan digitale monitoring op de werkvloer door middel van data, algoritmen en AI (pdf). Het onderzoek maakt deel uit van het thema ‘Veranderende arbeidsmarkt’ van de kennisagenda van de commissie SZW, die met het rapport de gemeenschappelijke kennis hierover kan uitbreiden.

close

IT Executive Nieuwsbrief


Elke week een korte e-mail met daarin onze beste content, aankondigingen van evenementen en méér.

Wij delen je persoonsgegevens uitsluitend met derden die deze service mogelijk maken. Lees onze privacyverklaring.

REAGEREN

Plaats je reactie
Je naam