Grote, cloudgebaseerde technologieplatformen zijn het fundament van operationele en businessgerichte innovatie. Niet alleen zijn ze een groeiend deel van de wereldwijde economie, ze stellen bedrijven bovendien in staat om zelf een platformfunctie te vervullen. “Zonder omarming van de cloud was de enorme groei die we sinds 2013 hebben doorgemaakt niet mogelijk geweest”, stelde PostNL-CIO Marcel tijdens een recente rondetafelbijeenkomst over het onderwerp. “Dan zouden we een enorm businessprobleem hebben gehad.”

Eind 2018 kwam KPMG met een interessante observatie rond de ontwikkeling van grote technologiegedreven bedrijven als Apple, Amazon, Microsoft, Google, Facebook, Alibaba en Tencent. Enerzijds vormt hun groeiende macht volgens KPMG een bedreiging. Anderzijds stellen ze andere organisaties, ongeacht hun grootte, in staat om op het succes en de mogelijkheden van deze ‘platformen’ mee te bewegen. Daarnaast kunnen bedrijven, al dan niet door gebruik te maken van de schaal en innovatiekracht van de grote internationale spelers, zichzelf ontwikkelen tot een ander platform binnen een specifieke niche.

Dit was een van de gedachten achter een nieuw programma rondom de platform-economie dat ICT Media in samenwerking met Amazon Web Services (AWS) en KPMG gaat vormgeven. Dit voorjaar vond de eerste bijeenkomst plaats in het Amsterdamse Strandzuid, als een exclusieve op bestuurders gerichte track tijdens de recente AWS Summit in het RAI-complex. “Dergelijke evenementen en een nadrukkelijke aanwezigheid binnen lokale markten zijn belangrijk om innovatie aan te jagen”, aldus AWS-vaandeldrager Kamini Aisola bij aanvang van de bijeenkomst. “Zowel bij onszelf als bij onze klanten.”

Onderscheidend

De stip op de horizon werd gezet door KPMG-adviseur Jochem Pasman. “De platformen bevinden zich niet aan de rand van de hedendaagse economie, maar vormen door hun schaal het onzichtbare hart ervan.” De zeven bovengenoemde platformgiganten vertegenwoordigden reeds in 2018 een totale marktkapitalisatie van 7.100 miljard dollar. Daarnaast spelen ze een toenemende rol in het leven van de willekeurige consument. “Cloud computing, data en algoritmes worden door platforms ingezet om klantgericht te zijn: meer gebruiksgemak en sterk gepersonaliseerd.” Het stelt bedrijven in staat om op een geheel eigen wijze onderscheidend te zijn, ongeacht de schaal.

“De platformen bevinden zich niet aan de rand van de hedendaagse economie, maar vormen door hun schaal het onzichtbare hart”

Pasman ziet ten aanzien van platformen een ontwikkeling van technologie naar marktplaatsen. Waar aanvankelijk de nadruk lag op de technische infrastructuur, zoals cloud, verschoof deze vervolgens via de diverse online en mobiele interfaces naar de bekende sectorspecifieke marktplaats-platforms gericht op consumenten zoals Booking, Bol.com en Thuisbezorgd. Inmiddels ontstaat er een nieuwe laag tussenin van sectorbrede business-to-businessplatforms waarop bedrijven met elkaar data delen en op grote schaal hun activiteiten orkestreren. Denk aan logistieke hubs, mobiliteitsplatforms enzovoorts.

Enorme impact

Technologieteams die dergelijke service- of businessgerichte platformen willen ontwikkelen moeten volgens de KPMG-consultant slim zijn. “Bouw maximaal voort op bestaande services en laat ze zich focussen op die zaken waarbij hun specifieke domeinkennis het verschil maakt en leidt tot toegevoegde waarde.”

Marcel Krom, CIO van PostNL, voegde daar alvorens aan zijn eigen presentatie te beginnen nog iets aan toe. Digitalisering – veelal platform-enabled dan wel platform-gericht – is in zijn ogen onmogelijk zonder goede IT-basis. “Het digitaliseren van de business kan niet binnen een aparte afdeling of een apart proces worden belegd”, aldus Krom.

Platformen kunnen volgens Krom enerzijds vanuit concurrentie-perspectief enorme impact hebben op het bestaande businessmodel, maar de eerdergenoemde grote technologiebedrijven kunnen tegelijk bijdragen aan het ontwikkelen van nieuwe businessmodellen. “Geen cloudplatform als doel, maar als middel”, stelde Krom, die daarmee al direct tijdens zijn presentatie de kern van de bijeenkomst te pakken had.

Beweegredenen

Het cloudverhaal van PostNL spreekt nog steeds tot de verbeelding. Het bedrijf zag zich onder druk van digitalisering (de afname van traditionele post) genoodzaakt tot het deels verleggen van de focus (opkomende pakkettenbusiness). Daarbij werd handig gebruik gemaakt van de schaalbaarheid, toegankelijkheid en innovatieve mogelijkheid van de cloud.

De beweegredenen lagen volgens de PostNL-CIO op een aantal niveaus. Allereerst het realiseren van strategische doelstellingen, waarbij naast de beoogde groei in volumes en data, de track & trace-informatie in de digitale platformwereld wellicht belangrijker zou worden dan het puur logistieke proces. Daarnaast leefde het besef dat de cloud zowel financieel, operationeel als qua innovatie de toekomst van IT zou zijn. Ook ten aanzien van de financiële overwegingen stonden de lichten op groen. Denk aan lagere en flexibeler kosten en de beweging van capex naar opex. Een deel van het benodigde budget kwam vanuit de besparingen op lifecycle management.

In control

De totale cloudtransitie was binnen PostNL het resultaat van een nauwe wisselwerking tussen IT en de Executive Committee, waarvan Marcel Krom als CIO zelf ook deel uitmaakt. “We moesten vooral aantonen dat we ‘in control’ waren ten aanzien van de totale beweging. Dat was in 2012 nog best spannend. Tegenwoordig ligt dat totaal anders. De cloud is zo vanzelfsprekend, een weg terug is dan ook ondenkbaar.”

De diverse vertegenwoordigers van andere grote bedrijven herkennen in Amsterdam het verhaal van Marcel Krom, al is nog niet iedereen even ver in de journey. Met name standaard ingebakken cloudvoordelen zoals agility, schaalbaarheid en met nadruk ook de innovatieve mogelijkheden worden alom erkend. “Het heeft zeker prioriteit”, aldus een deelnemer. Ook de gevolgen voor de verschuiving van capex naar opex stelt organisaties voor veelal boekhoudkundige uitdagingen.

“Onderschat nooit de snelheid van je cloudpartners, je moet voorbereid zijn om te profiteren van hun innovatiekracht”

Het is een situatie die ook door AWS gezien en onderkend wordt. “We proberen klanten en hun senior leaders op basis van onze eigen ervaringen en competenties zoveel mogelijk mee te nemen in relevante innovaties”, aldus Kamini Aisola. “Bijvoorbeeld met workshops waarin de klant een helder beeld krijgt van de meerwaarde van specifieke oplossingen en en hoe je dit vervolgens inricht.”

Principes

Binnen PostNL gehanteerde architectuurprincipes zijn: migreer waar mogelijk naar SaaS-oplossingen en maak indien van toepassing gebruik van PaaS. Andere waren alleen zakendoen met partners die ‘te groot zijn om te falen’ en het versterken van het leveranciersmanagement en alle IT-activiteiten baseren op ontwerpprincipes, zoals ‘we zullen alles volgen wat beweegt’.

AWS speelt in het nieuwe cloudgebaseerde enterprise-IT-landschap een belangrijke rol. Met name waar het gaat om het datamanagement en de logistieke activiteiten die van PostNL op termijn een provider van logistieke services moet maken. De IT-strategie is erop gericht om nog dit jaar alle datacenters te sluiten. Ten aanzien van de business ligt de nadruk op IT die bijdraagt aan een onderscheidende marktpositie op het gebied van logistiek en een verbeterde klantinteractie.

Toekomst

Voor de toekomst zal PostNL nog meer inzetten op data in combinatie met analytics, kunstmatige intelligentie en machine learning, api’s en nieuwe werkwijzen in een multicloud-architectuur. Daarbij zal in toenemende mate gebruik worden gemaakt van digitale bouwblokken door combineren, schalen en hergebruiken mede de basis vormen voor nieuwe diensten en producten richting een steeds meer veeleisende klant in een disruptieve dynamiek. “Uiteindelijk moeten alle inspanningen leiden tot een ecosysteem van verzenders, ontvangers en PostNL zelf.”

Krom toonde daartoe een gebruikersportaal voor bijvoorbeeld met taken, tijden, agenda-items en berichten. Op een vergelijkbare manier hebben de verzender en de ontvanger alle relevante informatie over verzendingen binnen handbereik.

Succesfactor

Een kritische succesfactor vormen volgens Marcel Krom de mensen met de juiste competenties en mindset. “Het gaat erom te denken in termen van waarde in plaats van besparingen.” Ook belangrijk: infrastructuur als springplank naar nieuwe businessmodellen en andere vormen van waarde. Het is in feite de ‘grote innovatie’, die heel veel kleine innovaties aan de klantzijde mogelijk maakt. Krom: “Zagen we de cloud aan het begin van de journey nog vooral in het licht van IT-vernieuwing, inmiddels is het een belangrijke drijver van verandering. Onderschat daarbij nooit de snelheid van je cloudpartners. Je moet als organisatie voorbereid zijn om te kunnen profiteren van hun innovatiekracht.”

REAGEREN

Plaats je reactie
Je naam