CIO Magazine heeft, in samenwerking met AWS, Cognizant en Rackspace, onderzoek gedaan naar de cloud journey van bedrijven in Nederland. Cloud (IaaS en PaaS) en SaaS worden veel gebruikt door startups en softwarebedrijven. Maar hoe ver zijn de traditionele bedrijven nu eigenlijk? Bij nieuwe investeringen wordt er veelal serieus naar cloud & SaaS gekeken. Het wordt ook gezien als een belangrijk onderdeel voor de digitale transformatie.

Twintig vooraanstaande ondernemingen, gevestigde marktpartijen, hebben aan deze survey meegewerkt. Daarnaast is er binnenkort alweer de vierde peer-to-peer sessie van het Cloud Journey-programma. Voor het eerst hebben we diepgaand inzicht in de mate van hun cloudadoptie, hun beweegredenen, de accenten die ze leggen, hun keuzes ten aanzien van investeringen, impact op de organisatie, de transformaties die met hiermee gepaard gaan, de obstakels die ze ontmoeten, en uiteraard de resultaten die zijn geboekt.

Bij de analyse kwam naar voren dat deze groep bedrijven veel verder is dan algemeen gedacht. Gemiddeld genomen is ongeveer 50 procent van hun applicatieportfolio al in de cloud. Er zijn ook ambitieuze plannen voor de komende jaren om dit percentage te verhogen (zie figuur 1).

Figuur 1. Percentage van het applicatieportfolio in de cloud – en plannen daarvoor

Een aantal van deze organisaties geeft aan vrij ver te zijn en opereert vrijwel geheel in de cloud (‘de voorloper’). Deze vertekenen het beeld enigszins. Zonder deze groep is gemiddeld 38 procent van de applicatieportfolio in de cloud, met plannen om dit komende jaren te verhogen naar 70 procent. Toch ook interessante percentages. Voor een aantal applicaties is de migratie naar cloud minder relevant of niet een goede fit, samen ongeveer 25 procent. Cloud blijkt in de praktijk echter een weerbarstig onderwerp. De deelnemers tonen zich matig tevreden over hun vorderingen (zie figuur 2).

Figuur 2. De deelnemers tonen zich matig tevreden over hun vorderingen ten opzichte van hun doelstellingen.

De ontevredenheid richt zich vooral op de snelheid waarmee ze vorderen. Minder dan de helft geeft zichzelf hiervoor een 7 (op een schaal van 10) of hoger, met maar 10 procent die zichzelf een 8 of een 9 toekent. Een grote groep houdt het op een 6 of lager, er is ruim een kwart die zichzelf een onvoldoende (een 4 of een 5) geeft.

1. Strategische context

Hoe ziet de strategische agenda van de deelnemende organisaties er uit? Welke strategische doelen willen ze met behulp van cloudtechnologie realiseren? Wordt cloud gebruikt voor het moderniseren van het technologielandschap of juist ten behoeve van digitale transformatie?

De primaire doelstellingen voor de adoptie van cloud variëren nog al. Kosteneffectieve infrastructuur is belangrijk (45%), vrijwel alle bedrijven gebruiken cloud echter om het applicatielandschap te moderniseren (80%). Een gedeelte gebruikt cloud ook om een fundamentele transformatie van de business of het operating model te ondersteunen (35%), maar nieuwe digitale groei en innovatie komen vaker voor (60%).

Figuur 3. Primaire doelstellingen voor cloud & SaaS als enabler

Een deel van de bedrijven is nog steeds selectief met de inzet van cloud (45%). Toch werkt een groot gedeelte aan een bredere cloudtransformatie (45%), met name getriggerd door nieuwe digitale groei of een fundamentele digital transformatie. Deze laatste groep is ook veel verder in zijn cloudadoptie (57% vs. 37%). Een bredere cloudtransformatie alleen ten behoeven van het moderniseren van technologielandschap komt zelden voor. Ongeveer 25% van de bedrijven gebruikt cloud voor een transformatie van IT.

2. Applicatieportfolio

De mate van adoptie van cloud en SaaS verschilt per applicatiedomein (zie figuur 4). eCommerce is natuurlijk bij uitstek een domein waar men baat heeft van de schaalbaarheid, flexibiliteit en de mogelijkheden van PaaS die nu beschikbaar zijn. Hetzelfde geldt voor data en analytics. Voor CRM waren al vroeg SaaS-oplossingen beschikbaar. Opvallend is dat men met de cloudadoptie het verst gevorderd is bij innovatie of bij nieuwe services. Daar kan men vaak vanuit een greenfield-situatie de nieuwe technologiestack bepalen en volop profiteren van de versnelling die de inzet van cloud en SaaS met zich mee kan brengen.

Over de hele linie is te zien dat er ambitieuze plannen zijn om applicaties te migreren naar de cloud, waarbij men met name voor analytics grote stappen wil maken. Vrijwel alle grote, nieuwe projecten en investeringen worden gebaseerd op cloud en SaaS (70%+). Daarmee zal de cloud- en SaaS-adoptie verder in een versnelling komen. ‘Cloud first’ is inmiddels ‘cloud only’ geworden, een volgende fase van de cloud journey.

Figuur 4. Gemiddelde cloud/SaaS-adoptie over de verschillende businessdomeinen

Nieuwe generatie emerging technologies

Cloud en SaaS worden ook gezien als relevant tot extreem relevant bij de nieuwe technologieën als advanced analytics, artificial/augmented intelligence, IoT-Connected en op het gebied van API-platforms (zie figuur 5). De vendor community heeft daar de afgelopen jaren ook grote investeringen gedaan; platformen zijn zeer volwassen geworden. Cloud & SaaS vormen het vanzelfsprekende platform voor deze technologieën.

Figuur 5. Relevantie van cloud/SaaS voor de implementatie van nieuwe technologieën

Het potentieel van deze technologieën is in de praktijk nog lang niet volledig benut. Zelfs bij de voorlopers komt men niet veel verder dan 35 tot 40 procent van de strategische ambities of van wat men heeft gezien bij vergelijkbare bedrijven. Slechts een enkeling geeft aan op een aantal gebieden deze technologieën volledig benut te hebben. Hier zijn nog vele stappen te gaan.

3. Voordelen en kostenaspecten

De impact op performance van IT organisaties is zichtbaar op verschillende terreinen. Kijken we naar de voordelen die adoptie van cloudservices en SaaS met zich mee hebben gebracht, dan blijken die vooral te liggen in een toename van de performance van de IT-organisatie in termen van productiviteit, business agility en time to market.

Figuur 6. Impact van cloud op de IT-performance

Figuur 6 laat zien dat de productiviteit van de ontwikkelfunctie in verreweg de meeste gevallen toeneemt, terwijl dit in nog wat sterkere mate geldt voor de wendbaarheid en schaalbaarheid die de cloud biedt. Er zijn zeker voordelen te behalen door het verkorten van de time to market, maar dat dit lukt niet alle organisaties. Nadere analyse geeft aan dat organisatorische factoren een grote rol spelen. Bedrijven zien zich geconfronteerd met een grotere complexiteit en een additioneel platform dat men nog niet geheel doorgrondt. De verwachting is wel dat na een aantal jaren de volwassenheid toeneemt en men echt de voordelen uit de nieuwe platformen haalt.

Impact op de kosten van IT

Cloud en kosten zijn altijd al een onderwerp van zorg. Een belangrijk aspect van cloud is de verschuiving van kapitaalsinvesteringen (capex) naar operationele uitgaven (opex). De eerste berekeningen van vervangingen van bestaande omgevingen door cloud of SaaS geven vaak hogere kosten voor software en compute te zien, naast de afschrijvingen van investeringen uit het verleden,waar men soms nog mee te maken heeft. Daarnaast is er de vrees voor uit de hand lopen van de consumptie van cloudservices en mogelijk onverwachte effecten van het pay as you go-model.

In de praktijk blijken de algehele kosten van IT gelijk te blijven of te dalen. Reductie van IT-kosten door de inzet van cloud en SaaS is zeker mogelijk, zo laat figuur 7 zien.

Figuur7. Impact van cloud en SaaS op IT-kosten en investeringen

Uit het onderzoek komt naar voren dat dit gebeurt wanneer bedrijven ook hun organisatie aanpassen en zo gaan profiteren van het as a service model en de verhoogde automatiseringsgraad. In dat geval blijken de kosten over het algemeen omlaag te gaan. Het tijdig en goed inrichten dan wel verbeteren van de demand management-functie speelt daarbij ook een belangrijke rol.

Anderzijds zal door de digitalisering bij organisaties de vraag naar IT omhooggaan, zodat de totale kosten van IT uiteindelijk niet zoveel zullen veranderen. De datapunten in figuur 7 geven daarmee eigenlijk een vertekend beeld.

De kostenontwikkeling bij een individuele organisatie is afhankelijk van de uitgangssituatie en zeer situationeel. Bovendien zullen in de businesscase meer zaken een rol spelen dan alleen kosten.

Het voeren van de kostendiscussie van de cloud op het niveau van het vervangen van bestaande infrastructuur blijkt niet heel zinvol. Beter lijkt het te kijken naar de invloed van de cloud op de organisatie als geheel en in termen van productiviteit en performance. Uit het onderzoek blijkt dat de vrees voor kostenstijgingen onterecht is en in de praktijk een ondergeschikte rol speelt.

Eerste observaties

Cloud lijkt inmiddels een gegeven te zijn: je kunt niet meer zonder, alleen al omdat je niet de nieuwe concurrentie voorbij wilt zien komen. De in dit onderzoek onderzochte groep bedrijven is al behoorlijk ver; een aantal opereert zelfs geheel in de cloud. Andere hebben ambitieuze plannen. Cloud is duidelijk meer dan slechts een infrastructuurvraagstuk.

De eerste observaties uit het onderzoek:

  1. eCommerce en analytics zijn de gebieden waar veel verschuivingen zullen plaatsvinden. Dit ook ter ondersteuning van digitale groei en innovatie. Een aantal bedrijven zet ook echt in op een fundamentele transformatie met cloud als platform van keuze.
  2. Bedrijven zijn zien duidelijk een enorme verbetering in performance in termen van productiviteit en time-to-market, vooral in combinatie met nieuwe manieren van werken. Agility en ondersteuning van wereldwijde operating models profiteren ook duidelijk van de inzet van cloud.
  3. Er is nu ook meer duidelijkheid over de financiële impact van de adoptie van cloud en SaaS. Software- en cloudkosten mogen dan enigszins omhooggaan, uiteindelijk gaan de kosten om laag of blijven ze bij een toenemende vraag naar nieuwe functionaliteit. Dit gaat vooral op voor bedrijven die ook hun IT-organisatie transformeren.
  4. Voor innovatie en nieuwe services is cloud het voorkeursplatform, net als voor opkomende technologieën. De vendor community heeft daar de afgelopen jaren ook grote investeringen gedaan; platformen zijn zeer volwassen geworden.

Uit dit onderzoek komt naar voren dat de cloud als technologie een aantal fundamentele veranderingen met zich meebrengt, vooral op gebied van organisatie en governance. Daar wordt in een volgend artikel verder op ingegaan. Net als op de belangrijkste uitdagingen in het verder opschalen van het gebruik van cloud & SaaS. Wordt vervolgd!

Over het onderzoek

Onderzoek en analyse zijn uitgevoerd door Bart Schilt, program director Cloud Journey en Arnoud van Gemeren, hoofdredacteur CIO Magazine. De survey is mede mogelijk gemaakt door AWS, Cognizant en Rackspace.

REAGEREN

Plaats je reactie
Je naam