Waar de CIO veelal een ondersteunende rol heeft, is de CDO een echte businessleider. Twee uiteenlopende functies en verantwoordelijkheden dus, waar afhankelijk van de context en voorkeur op verschillende manieren mee wordt omgegaan. Sommige CxO’s zeggen dat de rollen onverenigbaar zijn, terwijl anderen ze steeds meer naar elkaar toe zien groeien. Dit blijkt uit een recente survey door ICT Media en ServiceNow onder enkele tientallen Nederlandse CxO’s.

De discussie over de toegevoegde waarde en verantwoordelijkheden van de CIO, CDO en in mindere mate CTO is al zo oud als genoemde functies zelf. Begripsverwarring maakt het zoeken naar consensus er niet gemakkelijker op. Zo kan de CDO worden afgerekend op ‘digital’, ‘data’ of meer transformatieve ‘disruptie’.

CTO’s zijn op hun beurt lang niet altijd de IT-gerichte techneuten waarvoor ze vaak worden versleten. Zo zijn ze soms eindverantwoordelijk voor onderzoek en ontwikkeling van intellectueel eigendom en klantgerichte producten en diensten. Bijvoorbeeld in de chemie, maakindustrie of puur digitale business. De CTO is in de onlangs gehouden survey buiten beschouwing gelaten.

Grenzen over

Afgaande op de reacties blijkt er wel degelijk ook overeenstemming te zijn. Los van de vraag of de organisaties zelf een CIO of CDO benoemd hebben, zijn respondenten betrekkelijk eenduidig over de scope van beide functionarissen. Zo wordt de CIO een weliswaar bestuurlijke, maar ondersteunde rol toegekend. Hij of zij moet de kern-IT zo efficiënt en effectief mogelijk inrichten, en daartoe waken over zaken als schaalbaarheid en architectuur. De chief digital officer heeft deze last niet, maar wordt afgerekend op resultaat voor het bedrijf en de business. Een minderheid noemt hem of haar (nog) als aanjager van de digitale transformatie.

“Een CDO moet uitblinken in ondernemerschap, communicatieve vaardigheden en kunnen verbinden”

Daarbij kan het tussen beide functionarissen nogal eens schuren, omdat de CDO voortdurend de architectuur en infrastructuur ter discussie stelt. Hij of zij zal op zoek naar nieuwe businessmodellen en operationele modi voortdurend grenzen overschrijden.

Competenties

Het verschil in focus betekent vooralsnog dat CIO en CDO over uiteenlopende competenties moeten beschikken. Een ondervraagde CIO typeert het als volgt: “Een CDO moet uitblinken in ondernemerschap, communicatieve vaardigheden en kunnen verbinden. Een CIO moet daarentegen excelleren in resultaatgerichtheid, waardedenken en het overzien van bedrijfsprocessen.” Een ander legt de knip vooral tussen technologische kennis en inzicht, om op basis daarvan een optimaal landschap van partners en oplossingen te kunnen inrichten. De CDO heeft vooral kijk op de markt en de business.

De meeste respondenten zien volop mogelijkheden voor een goede wisselwerking tussen CIO en CDO, al is binnen hun organisaties lang niet altijd een CDO benoemd. De verkaveling van verantwoordelijkheden en invloed hangt vooral af van de specifieke context en het operationele model. Voor de meeste respondenten is ‘alles mogelijk‘, zolang iedereen maar opereert in het belang van de organisatie.

Er is evenwel ook scepsis: “Als de andere CxO’s, met de CEO als drijvende kracht, de digitale transformatie kunnen oppakken, dan is de CDO een overbodige functie. Het aanstellen van een CDO is alleen te rechtvaardigen bij een digitaal onbekwame raad van bestuur.” Meerdere ondervraagden zien de CDO en wellicht zelfs de CIO op termijn verdwijnen, omdat de business het allemaal overneemt. Bij het gros van de ondervraagde organisaties is de CDO-rol reeds breed verankerd: “De rol is bij ons ingevuld door een team, gecoördineerd door een portfolio-lead en producteigenaren vanuit de business”, aldus een Nederlandse CEO. Een dergelijke gedeelde verantwoordelijkheid komt opmerkelijk vaak voor.

Samensmelten

Enkele respondenten verwachten dat scope en inbreng van CIO en CDO gaandeweg zullen samenkomen binnen een functie, bijvoorbeeld op basis van het algemene belang van technologie en de organisatie als geheel. Daarbij kan de nieuwe, gecombineerde functionaris, een verdieping zoeken die binnen de organisatie het meest gewenst is. “Ik zie de noodzaak van een scheiding tussen deze rollen eerder af- dan toenemen”, aldus een overheids-CIO.

“Een CIO moet excelleren in resultaatgerichtheid, waardedenken en het overzien van bedrijfsprocessen”

Opmerkelijk genoeg stellen anderen juist dat de huidige tijd vraagt om ‘geprononceerde rollen’, in afwachting tot het moment dat andere C-niveau functionarissen op digitaal terrein steviger in hun schoenen komen te staan. Tegelijk zullen zowel CIO’s als CDO‘s volgens hen richting steeds strategischer rollen bewegen. Al met al lijkt duidelijk dat we qua rollen in een overgangsfase zitten.

Leidersprofiel

In de survey is de CxO’s ook gevraagd naar een schets van het toekomstige generieke leidersprofiel. De meesten zijn het erover eens dat leiders zich om te beginnen digitaal moeten ontwikkelen. Ook zullen ze een cultuur van experimenteren en leren moeten omarmen, waarbij data ingezet wordt om hypotheses te valideren. Besluitvorming moet laag in de organisatie worden belegd. “Een verregaande democratisering van beslissingen, ook als het om de strategie gaat”, aldus een directeur Data & IT.

Gezond boerenverstand, abstractievermogen en een faciliterende houding zijn eveneens key. Of zoals een ondervraagde CIO het typeert: “Heb ik een ambitieus en realistisch doel? Heb ik een team waarin ik geloof met hart en hoofd. Worden lef en lol met hoofdletters geschreven? Drie keer ‘ja’? Gaan!”

REAGEREN

Plaats je reactie
Je naam