Misschien wel meer dan willekeurig welke sector ook kan de gezondheidszorg profiteren van digitale technologieën en mogelijkheden. Zowel in het kader van betaalbaarheid op de lange termijn, als om de patiënt de beste zorg te kunnen bieden. Daarvoor moeten wel bruggen geslagen worden en het eigenbelang ondergeschikt gemaakt aan het grote geheel. Dat bleek tijdens de meest recente TableTalk-bijeenkomst, geïnitieerd door T-Mobile en Samsung.

In hoeverre speelt de digitale transformatie in de zorg en welke oplossingen zal deze opleveren voor problemen in de toekomst? Op welke belemmeringen stuit je wanneer je digitale mogelijkheden binnen de organisatie wil uitrollen? Wat kan helpen om de drempel te verlagen bij de omarming van nieuwe technologie? Dat is waar de TableTalk-sessie in het Houtense kasteel Heemstede volgens dagvoorzitter Rogier Schmit over ging.

In de praktijk blijkt er van alles mogelijk, al is het in de zorgsector niet eenvoudig om alle betrokkenen in de keten op één lijn te krijgen. Het feit dat niet iedereen direct te porren is voor veranderingen houdt verband met onder meer de posities en belangen van individuen en organisaties. Dat werd onderschreven door zowel de bezoekers als het selecte groepje deskundigen dat in het tweede deel van de TableTalk werd opgelijnd voor een interactieve paneldiscussie.

Zorgketen

Volgens panellid Johan Vos, verantwoordelijk voor businessdevelopment bij het gespecialiseerde IT-bedrijf E.Novation, wordt er teveel gehamerd op verandering van het traditionele proces. “Zo wordt de brug naar digitalisering niet geslagen, omdat belanghebbenden dan bang worden dat het bestaande verdienmodel in gevaar komt. De beschikbare technologie moet op een bruikbare manier worden geïntegreerd binnen het bestaande zorgproces.”

Vanuit het publiek werd hieraan toegevoegd dat de financiële prikkel voor het individu (lees: de arts of een andere zorgverlener die technologische mogelijkheden uit eigenbelang negeert of zelfs blokkeert) daarvoor wel uit het systeem moet, zodat uiteindelijk de gehele keten van de technologische voordelen profiteert. De zorgverzekeraars moeten hierin mee door niet de goedkoopste zorg, maar de voor de patiënt meest effectieve behandeling centraal te stellen.

Concurrentie

Terug naar het begin van de bijeenkomst die na de opening door Rogier Schmit ingeleid werd door Maarten den Braber, medeoprichter van de Singularity University in Nederland en CEO van Nexthealth Technologies dat zich richt op digitale mogelijkheden binnen de gezondheidszorg. “Technologie is een actueel thema”, zo stelde hij op basis van ervaringen bij ziekenhuizen en gesprekken met hoge zorgfunctionarissen. Er wordt massaal gezocht naar manieren om de toenemende marktwerking en kostendruk het hoofd te kunnen bieden.

Daarbij blijken zorginstellingen, volgens de spreker, zowel partners als concurrenten. “Ziekenhuizen moeten enerzijds meer samenwerken en beconcurreren elkaar tegelijk op patiënten en personeel.” De concurrentie komt volgens Den Braber ook steeds vaker uit onverwachte hoek: hotelketens en grote technologiefirma’s manifesteren zich namelijk nadrukkelijker in het zorgdomein. Pakketdiensten kunnen op hun beurt een rol opeisen bij het logistieke proces rond medicijnen en diagnostiek.

Doorbraken

Als innovator probeert Maarten den Braber zaken bij elkaar te brengen, die tezamen de gewenste vernieuwing mogelijk maken. Denk aan een elektronisch gestuurde prothese die met 3D-printing tegen relatief lage kosten kan worden vervaardigd. Convergentie van technologieën – de combinatie van nieuwe materialen, snellere elektronica, slimme(re) algoritmen, kunstmatige intelligentie, betere productiemethoden – zal leiden tot oneindig veel mogelijkheden en doorbraken.

“Digital is een cultuurding en cultuurverandering duurt meestal enkele jaren”

De zorg sorteert hierop voor met het opzetten van puur op innovatie gerichte afdelingen en het aanstellen van chief digital officers en chief medical information officers. Uiteraard primair in het belang van de patiënt, en daarmee uiteindelijk ook voor de organisatie. Tegelijk betekent deze vernieuwing dat afscheid genomen moet worden van verouderde werkwijzen, hulpmiddelen, papieren dossiers en misschien zelfs verdienmodellen.

Cultuurding

Leiderschap moet deze veranderingen daadwerkelijk op gang krijgen. De genoemde technologisch georiënteerde bestuurders moeten daarbij de brug slaan tussen oude en nieuwe belangen. Maar dan nog zal het tijd kosten, zo waarschuwde panellid Boris van Beek, mantelzorger en binnen T-Mobile verantwoordelijk voor digital & customer operations: “Digital is een cultuurding en cultuurverandering duurt meestal enkele jaren.” De betrokkenheid van het hogere management wordt alom als fundamenteel gezien.

Panellid Ruud Hagenaar, hoofd informatisering & automatisering bij TWB-thuiszorg, ziet reeds de opmars van apps en andere mobiele (sensor)technologie in het proces: “Dat loopt en werkt goed.” Voorwaarde voor succes zijn een goede wisselwerking tussen IT-afdeling en andere medewerkers, om hun behoeften te kunnen vertalen naar oplossingen. Kunstmatige intelligentie wordt daarbij steeds belangrijker.

Biomarkers

Terug naar de technologische ontwikkelingen, waar volgens Den Braber met name voor sensoren een grote rol is weggelegd. Hij sprak over ‘digital biomarkers’, waarbij door krachtige data-analyse patronen kunnen worden ontdekt in de persoonlijke vitale gegevens. Hartslag, bloeddruk, lichaamstemperatuur, bloedsuikerspiegel en zelfs de stem kunnen indicatief zijn voor problemen. Ander voorbeelden: inhalers die zelf checken hoe vaak en in welke context ze zijn gebruikt. Of een chip op digitale pillen, die vaststelt of deze geslikt zijn.

“Op basis van datapunten wordt vervolgens de effectiviteit vastgesteld”, aldus de spreker. De technologie hiervoor is al in uiteenlopende vormen beschikbaar. Andere toepassingen zijn valdetectie, monitoring bij sport en fitness, het doen van metingen op afstand en de combinatie van bijvoorbeeld laboratoriumdata vanuit het ziekenhuis. “Alleen of in combinatie kunnen patronen en stoornissen worden gedetecteerd die anders misschien onopgemerkt gebleven zouden zijn.”

Veranderingen

Ondertussen veranderen ook de medische behandelingen. Zaken als meditatie, muziek en sport worden steeds vaker gezien als componenten van het zorgproces die mensen beter kunnen maken en houden. Den Braber: “De behandeling met werkzame moleculen in medicijnen wordt aangevuld met digitale therapie vanuit bijvoorbeeld een app op de telefoon.”

De Kook-app van Zorgaanbieder Humanitas DMH is een ander voorbeeld van een veranderende kijk op gezond zijn en blijven. Innovatieadviseur Gertjan Fiers, die tijdens de bijeenkomst in Houten eveneens zitting had in het panel, vertelde: “Mensen met een verstandelijke beperking moeten met deze app op een leuke manier plezier krijgen in het koken en het eten van gezonde maaltijden.”

Daarnaast is de app een aansporing voor zowel de technologie-, voedings- als zorgmarkt. Humanitas DMH heeft hiertoe een partnership gesloten met onder meer T-Mobile, Blokker en Albert Heijn. Andere organisaties worden verleid tot vergelijkbare samenwerkingen. “Ook al om ervoor te zorgen dat niet iedereen vergelijkbare systemen ontwikkelt, met alle kosten van dien.”

Partnerships

Boris van Beek droeg vanuit T-Mobile zijn steentje bij aan de ontwikkeling van de genoemde Kook-app. De zorg kan volgens hem wel profiteren van ervaringen uit andere omgevingen. Hij pleit eveneens voor samenwerking en het bundelen van kennis en technologieën. Tussen zorginstellingen onderling en bij voorkeur in wisselwerking met (technologie)partners.

Vanuit het publiek kwam de aansporing dat technologiebedrijven hier wellicht de rol van broker kunnen spelen, om zaken op de juiste manier samen te brengen en zowel de vraag- als aanbodzijde van de markt in beweging te krijgen. Of zoals iemand uit het publiek terecht opmerkte: “Er gebeurt niks wanneer iedereen op z’n eigen eiland blijft zitten.”

Als vervolg op deze TableTalk heeft T-Mobile het initiatief genomen voor een workshop rond digitalisering in de zorg. Voor meer informatie en aanmelding kun je een e-mail sturen naar businessevents [at] t-mobile.nl.

REAGEREN

Plaats je reactie
Je naam