Sourcing in de steigers

0
37

‘Sourcing wordt volwassen, wat nu?’ was het thema dat centraal stond op het onlangs gehouden Jaarcongres Strategic Sourcing. Van ontzorgen naar waarde toevoegen, dat is in een notendop de ontwikkeling die sourcing de afgelopen jaren heeft doorgemaakt. Diverse inspirerende keynote-sprekers hielden de zaal een spiegel voor: is sourcing volwassen genoeg om business value te genereren?

Aart van der Vlist, CIO bij UWV en veelgevraagd spreker, kwam direct terzake: “De CIO heeft een hoog risicoprofiel. Hij dient wegwijs te worden in alle trends en bij IT-debacles wordt snel de link met sourcing gelegd. Alle ogen zijn op hem gericht.”

Vakmanschap

Van der Vlist besprak twee aspecten die volgens hem essentieel zijn voor het functioneren van de CIO en andere sourcing-verantwoordelijken: angst en vakmanschap.
“Vakmanschap staat centraal in bijvoorbeeld de medische wetenschap. Je hebt 12 jaar studie achter de rug voor je aan een lichaam mag komen. Vergelijk dat eens met het ‘opereren’ van enterprise apps. Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat mensen die daarmee bezig zijn, vaak niet op dat niveau zitten.”

Als CIO kun je niet toegeven aan de angstcultuur – Aart van der Vlist, CIO bij UWV

De UWV-CIO gaf een aantal tips, zoals het hebben van een goede roadmap voor technologie, het zorgdragen voor een hoog opleidingsniveau van IT-professionals, niet te hoge verwachtingen hebben van inkoop (‘denk eens aan de Europese aanbesteding: een jaar later vragen we ons af ‘is dit wat we hebben gekocht?’) en het hebben van een goede kavelstrategie. “Multi-sourcing is complex! Hoe goed is de regieorganisatie?

“Angst
”

Regelmatig worden beslissingen teruggedraaid, onder invloed van een angstcultuur. Denk aan insourcing. Je ziet golfbewegingen. Als CIO kun je dit niet tolereren en moet je je rug rechthouden. Wil je geen prooi van de waan van de dag worden, veranker je sourcingstrategie dan zo diep mogelijk, op boardniveau.”

Aart van der Vlist

Andere adviezen had Aart van der Vlist ook. Zo wees hij op het belang van teams. “Er is weinig verschil tussen de top 10 leveranciers. De vraag is meer: kun je samenwerken, ben je belangrijk genoeg voor die leverancier?” De CIO doet er ook goed aan tegengeluid te organiseren, aldus Van der Vlist, want dat maak je besluitvorming gebalanceerder. En, tot slot: neem in je sourcingstrategie het principe ‘exit by design’ op. Want scheiden doet lijden, maar onnodig lijden is te voorkomen.

Durf te innoveren

Hierna beklommen Pieter Swarts, CPO, en Niels Hoffmann, manager Cloud Services van KPN, het podium. Hun uitdaging: hoe KPN relevant en concurrerend te houden in een op z’n minst uitdagende markt. Hun oplossing: dicht bij de klant staan. Dat is nog niet eenvoudig, omdat diezelfde klant geen genoegen meer neemt met oplossingen zonder meer, maar ook ervaringen zoekt. Daarnaast eist hij transparantie; hij wil geen verrassingen. Combineer dit met de vele IT-trends die over ons heen komen en de uitdaging is compleet.

Niels Hoffmann & Pieter Swarts

KPN biedt de uitdaging het hoofd door te streven naar digitale dienstverlening, die relationeel is en een omnichannel-karakter heeft.

KPN hanteert daarbij een aantal principes. ‘Durf te innoveren’ is er een van, en daarvoor heb je de juiste cultuur nodig. Probeer daarbij nieuwe, modulaire en schaalbare modellen uit. En je moet niet alles willen doen: maak keuzes. Op het vlak van sourcing heeft KPN zijn keuzes wel gemaakt, maar, zo besluiten Swarts en Hoffmann: “We staan nog wel open voor samenwerking met innovatieve, kleine partijen.”

We staan nog wel open voor samenwerking met innovatieve, kleine partijen – Pieter Swarts, CPO, en Niels Hoffmann, manager Cloud Services van KPN

Door het plafond heen

Pepijn Karsmakers, director IT bij Heijmans, ging in op de sourcingambities van de bouwonderneming. “Veel bedrijven worstelen met traditionele sourcing, oftewel het optimaliseren van deelelementen in plaats van de gehele keten”, wist Karsmakers, “We hebben een andere mindset nodig.” Om te beginnen zou die mindset moeten draaien om het principe van orkestratie, de aandacht voor het geheel, in plaats van estafette: ‘je ding doen en daarmee klaar’.

Sturen vanuit ontwikkelingsperspectief is veel beter dan issues uitvechten – 
Pepijn Karsmakers, director IT bij Heijmans

Als voorbeeld van de weg die Heijmans heeft afgelegd, presenteerde Pepijn Karsmakers de vernieuwing van de samenwerking met dienstverlener Centric. “We wilden door het plafond breken, ons richten op continu verbeteren.” Heijmans stapte daartoe over van klassieke SLA’s naar de XLA, de Experience Level Agreement, waarbij de klantervaring doorslaggevend is en niet KPI’s met betrekking tot delen van de keten.

Pepijn Karsmakers

De klant kwam echt centraal te staan, zo bleek bijvoorbeeld uit de keuze voor een ‘geen gedoe-KPI’: dienstverlening moet vlot verlopen en proactief zijn.

Makkelijk was de weg niet altijd, lichtte Karsmakers toe: “Het is moeilijk verder te komen als het laaghangend fruit geoogst is. Dreigt de samenwerking vast te lopen, is sturen vanuit ontwikkelingsperspectief – waar willen we op termijn zijn? – veel beter dan issues uitvechten en de heelmeester uithangen.”

Alles wordt vloeibaar

“Je hebt als het om sourcing gaat twee soorten organisaties”, stak Gilbert van der Heiden, research VP bij Gartner, van wal, “Organisaties die op tactisch en die op strategisch niveau zitten. En eerlijk is eerlijk, 75 procent zit op tactisch niveau.” Volgens Van der Heiden moet dit veranderen, omdat alles in de sourcingwereld vloeibaar wordt: relaties, rollen en risico’s. Een klant kan ook een partner zijn, risico’s komen op doordat alles met elkaar verbonden wordt. De research VP illustreerde zijn stelling met enkele voorbeelden, waaruit wel bleek hoe het niet doorgronden van deze ontwikkelingen ertoe leidt dat een organisatie risico’s loopt, vaak zonder het te weten.

Het gaat om kostenreductie, maar vooral om business outcome – Gilbert van der Heiden, research VP bij Gartner

Om door de bomen het bos weer te kunnen zien, is volgens Van der Heiden, niet geheel onverwacht, bi-modal IT een goede oplossing. Hij gaf erbij ter overweging ook afzonderlijke sourcingteams voor beide modaliteiten in te richten. De verschillen in risk appetite zijn immers groot. In lijn met het congresthema sloot de Gartner-analist af met een welgemeend advies: “Sourcing teams moeten zichzelf meten. Het gaat daarbij om kostenreductie, maar vooral om business outcome. Zeker in mode 2, agile sourcing, draait het om uitkomsten. En kun je diensten niet direct aan uitkomsten koppelen, bouw dan evolutie in je contract in!”

Gilbert van der Heijden

Gewapend met vele adviezen en dus ook met veel om over na te denken, konden de congresbezoekers beginnen aan een middag vol breakoutsessies, waarin verdieping gezocht werd. Duidelijk was wel geworden dat overal hard gewerkt wordt aan vernieuwing van sourcing. Sourcing staat in de steigers. Een stap naar volwassenheid?

Digitale platforms verorberen ketens

Na vorig jaar een Tommie Award te hebben gewonnen, namelijk een Business & IT module bij Nyenrode, kon keynote-spreker Pepijn Karsmakers een deel van het door hem geleerde met het publiek delen. Waar ooit gezegd werd ‘software is eating the world’, worden nu traditionele bedrijfsketens opgegeten door digitale platforms. Deze platforms kennen een exponentiële groei door netwerkeffecten. Aansprekende voorbeelden van zulke platforms zijn de marktplaats van Bol.com, het platform rond led-systemen van Philips, maar ook usual suspects als Uber en AirBnB. De impact van zulke platforms op sourcing zal aanzienlijk zijn: ze koppelen eigenaarschap los van waardecreatie, doen tussenlagen en –partijen en lossen marktfricties op.


Fotografie: Roelof Pot