Iedere organisatie is inmiddels een datagedreven organisatie of zou er eentje moeten worden. De omslag qua technologie, cultuur en structuur stond centraal tijdens de Spring Summit van ICT Media en het in digitale transformaties gespecialiseerde Anderson MacGyver. Succesfactoren zijn de juiste competenties, draagvlak in de top en bereidheid om met toenemende transparantie daadwerkelijk iets te doen.

“We gaan vandaag een stevig fundament leggen voor een datagedreven organisatie”, stelde Anderson MacGyvers Joachim Vandecasteele in het historische pand van het advieskantoor in IJsselstein. Het was een knipoog naar de duidelijk hoor- en voelbare heiwerkzaamheden op een naburig perceel. “Eerst duiken we in de praktijk van PostNL, vervolgens kijken we meer theoretisch hoe je op basis van data en algoritmen meer feitengebaseerd kunt opereren, inclusief de daarbij behorende omslag op het gebied van governance en cultuur. In twee break-outsessies na de pauze gaan we op deze onderwerpen de diepte in.”

Transformatie

Eerste spreker was Frank Ferro, directeur Data Insights van PostNL. Hij vertelde over de stappen die zijn organisatie heeft gezet op het gebied van big data & analytics en wat dit in de nabije toekomst gaat betekenen. PostNL verandert van een postbedrijf in een ‘postale en logistieke e-commercedienstverlener’. Trends in de samenleving zoals digitalisering en de wereldwijde groei van e-commerce spelen een grote rol in die transformatie. Een veranderproces dat momenteel versnelt.

PostNL heeft te maken met een krimpende markt voor traditionele post en een tegelijk sterk groeiende pakkettenbusiness. Alsof die veranderende dynamiek al niet voldoende uitdaging vormde, komt daar ook nog eens een machtsverschuiving bij. Niet langer PostNL zelf of bijvoorbeeld de grote onlinewinkels zijn de ‘Lord of the Chain’, maar de consument. “Mensen willen steeds meer flexibiliteit qua locatie, tijdstip en wijze van bezorging. Snel kunnen veranderen en meebewegen met deze trends is een belangrijke uitdaging”, aldus Ferro.

Datalake

Big data en analytics worden binnen PostNL onder meer ingezet rond eventuele zoekgeraakte pakketten. Inzicht in de plaats en tijd binnen het proces en het voorkomen van fouten en fraude was het beoogde doel. Op basis hiervan zou het aantal claims drastisch kunnen worden beperkt. Tevens zouden de kosten voor claimafhandeling omlaag kunnen.

“Big data en analytics worden onder meer ingezet rond zoekgeraakte pakketten of hun inhoud”

Om dit alles te kunnen realiseren is bij PostNL op basis van uiteenlopende bronnen een ‘datalake’ ingericht, waarop datascientists via selfservice-BI query’s kunnen afvuren. De zogenoemde ‘outflow’ vanuit het datalake kan gekoppeld worden aan diverse processen en systemen. Alles bij elkaar maakt dit de organisatie veel transparanter.

Rondom de diverse businessdomeinen is binnen PostNL enterprisedatamanagement ingericht, waarvoor zowel businesseigenaren als datascientists verantwoordelijk zijn. Daarnaast is men druk doende met het in het leven roepen van een datagovernanceboard, die zich gaat richten op vraagstukken rond dataprivacy en het behouden en versterken van PostNL als een vertrouwd merk. Ferro: “Alles wat we met data doen, moet bevorderlijk zijn voor onze kernactiviteiten.”

Datawaarde

Gerard Wijers ging als tweede spreker in op het ontginnen van de in data besloten waarde binnen organisaties. Die datagedrevenheid komt evenwel niet in één keer, maar gaat hand in hand met de (her)formulering van de IT-strategie. “In onze wisselwerking met PostNL kwam daarbij het genoemde begrip ‘event’, waarvan we er steeds meer verzamelden. Op basis daarvan wilden wij de organisatie slimmer kunnen maken. Dat bracht een hele berg aan data-administratiewerk met zich mee, waarvoor wel de vereiste competenties nodig waren. Voordat je daadwerkelijk het beoogde ‘data-stewardship’ hebt ingericht, ben je dus wel een aantal jaren verder.”

Een van de uitdagingen op weg naar datagedrevenheid is volgens Wijers dat traditionele middle-managers hier niet op sturen. Soms zelfs tegen beter weten in. “Heel vaak weten leidinggevenden wel wat het beste is voor het bedrijf, maar is het de vraag of hier vervolgens naar gehandeld wordt. Vergelijk het met het bekende ‘rondje om de kerk’, waarmee de NS haar efficiëntie zou verhogen. De mensen hielden het uiteindelijk tegen. Ander voorbeeld: in de zorg werken relatief gezien de meeste rokers.”

Feitengebaseerd

Toch verdient het volgens de Anderson MacGyver-directeur aanbeveling om handelen en acties te baseren op feiten. “Data moet daartoe in de eerste plaats van goede kwaliteit zijn en realtime beschikbaar. Alleen wanneer data ‘actionable’ is, wordt het informatie, kennis of wijsheid waar je ook echt wat mee kan.”

Dat data waardevol kan zijn, behoeft volgens Wijers geen betoog. Hij noemde tijdens de bijeenkomst een complete reeks voorbeelden van bedrijven die met data hun assortiment optimaliseren, klanten beter bedienen, klachten beter en sneller afhandelen, enzovoorts. Tegelijk zijn er organisaties die hun datagoudmijn schijnbaar links laten liggen. Mogelijk omdat men daarvoor niet over de benodigde kennis en kunde beschikt.

Knelpunten

Al met al moet de urgentie omhoog, zo stelde Gerard Wijers tijdens de bijeenkomst in IJsselstein. Om als traditioneel bedrijf mee te kunnen in de ontwikkelingen, moeten veelal nog behoorlijke stappen worden gezet. Zowel op het gebied van technologie, cultuur als de genoemde competenties. Knelpunten liggen vaak op het gebied van eigenaarschap, datakwaliteit, richtlijnen en raamwerken, structuur en architectuur, gebruik van data voor de besluitvorming, en pure analytische kennis en kunde.

Anderson MacGyver heeft hiertoe een rollenmodel ontwikkeld, waarmee het bedrijven op weg helpt richting een grotere datagedrevenheid. Onder een duidelijke governance worden daarbij processen en gereedschappen ingericht, op basis van een gedegen data-architectuur.

Retailcapaciteit

Na een korte pauze stond er een tweetal rondetafelsessies op het programma. Roel Schouten, managementtrainee bij PostNL, zoomde daarbij in op het fenomeen retailcapaciteit. Een retaillocatie is een plaats waar zakelijke klanten en consumenten post of pakketten ophalen (uitreiken) of verzenden (aannemen). Iedere locatie heeft voor elk deelproces een bepaald aantal vierkante meters aan capaciteit beschikbaar. De data-analyse was erop gericht om locaties met capaciteitsproblemen te kunnen ondersteunen.

“Voor Port of Rotterdam is een slimme omgang met data cruciaal”

“Transparantie door data is dé belangrijkste aanjager voor organisatorische verandering”, vertelde Schouten. Om inzichten vanuit de data te kunnen vertalen naar acties in de praktijk, bleek meer nodig dan een standaard managementrapportage.

“Randvoorwaardelijk voor een goede adoptie is businessgebruikers zelf de controle te geven door selfservice BI-tooling.” Ook workshops en ambassadeurs voor de juiste communicatie en begeleiding zijn cruciaal. Daarnaast verdienen de juiste datakwaliteit en volledigheid van data de nodige aandacht.

Digitale haven

Voor Port of Rotterdam is een slimme omgang met data cruciaal om van voorheen de grootste nu de slimste en beste haven van de wereld te maken. Dat doet men volgens Paul Walter, verantwoordelijk voor digital strategy & innovation, door de datapositie te verrijken met sensordata en data-uitwisseling uit samenwerkingsverbanden. Dit levert een basis voor nieuwe businessmodellen, maar meer nog voor analyticsdiensten waarmee de aantrekkelijkheid van Rotterdam voor klanten wordt vergoot.

“Digitaal is een concurrentiefactor”, aldus Walter. “Advanced analytics speelt bovendien een cruciale rol bij de vergroting van de efficiency in de eigen operationele kernprocessen voor gebiedsontwikkeling, scheepvaartbegeleiding en logistiek. Een goede governance, centrale data-architectuur en betrouwbare autorisaties zijn daarbij cruciale succesfactoren.”

Mogelijkheden liggen volgens hem op het terrein van informatiedeling over de keten, waarbij tot soms wel 28 partijen betrokken zijn bij een enkel intercontinentaal ladingtransport. “Data wordt pas onderling gedeeld als er vertrouwen is in een autorisatiestructuur waarmee de data-eigenaar zelf bepaalt wat er met zijn data gebeurt. Het havenbedrijf bevindt zich in een goede positie om hier een belangrijke faciliterende rol in te nemen.”


ICT Media en Anderson MacGyver zullen in de nabije toekomst meer gezamenlijke bijeenkomsten organiseren. Gestreefd wordt naar een inhoudelijke, open setting met zo’n 25 tot 30 deelnemers waarin zowel theorie als praktijk centraal staan.

Hotze Zijlstra (1964) is taalkundige en heeft al meer dan 30 jaar ervaring in het journalistieke domein. Als ‘vaste freelancer’ doet hij thans de hoofdredactie van CDO Magazine en maakt hij dragende artikelen voor de uitgaven BAAS en CIO Magazine.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Laat alsjeblieft een reactie achter!
Laat hier je naam achter