Steeds meer IT’ers en CIO’s geloven dat de wereld aan het vastlopen is. De digitalisering zet zo snel en onbeheerst door, dat veel overheden en organisaties het niet meer kunnen bijbenen. Ze zien een opeenstapeling van problemen en vraagstukken, zonder adequate oplossingen. Ze constateren dat hun eigen boards of directies de problemen niet kunnen overzien, dat overheden achter de feiten aanlopen. Terwijl ze anderzijds dagelijks geconfronteerd worden met weer nieuwe veelbelovende technologieën.

Herkenbaar? Ik heb altijd geprobeerd optimist te blijven, maar de argumenten van de pessimisten worden steeds overtuigender. Ik heb geen weerwoord op de uitzichtloze probleemzaken die aangedragen worden. Een paar voorbeelden.
Neem cybercriminaliteit en cybervandalisme van overheden. Als IT’ers weten we dat vrijwel iedere organisatie moeiteloos gepenetreerd kan worden door hackers. Het is een nachtmerrie voor CISO’s om de beveiliging van een bedrijf goed op orde te houden.

Niet alleen is er een chronisch tekort aan financiële middelen – in het algemeen omdat RvB’s er maar weinig van snappen en er (dus) geen geld voor over hebben. Ook worstelen organisaties met een gebrek aan awareness en is nonchalance van medewerkers eerder norm dan uitzondering. De beveiliging van een grotere organisatie is in alle realiteit feitelijk een onmogelijkheid. Er zijn nu eenmaal te veel sluipwegen om systemen te hacken, individuen die nonchalant zijn, mogelijkheden voor derden om malware te plaatsen. De meeste IT’ers vinden het een wonder dat er niet al veel grotere ongelukken zijn gebeurd.

Het is zeer waarschijnlijk dat de president van de VS een nieuw soort rode knop heeft. Niet een waarmee hij raketten op vijanden kan afvuren, maar een waarmee hij in één klap alle IT-systemen van potentiële vijanden stilzet door de malware die zijn defensiemensen de laatste jaren hebben geplaatst. Inmiddels bombarderen criminele overheden de wereld met valse berichtgeving en worden verkiezingen of organisaties gemanipuleerd of beïnvloed door talloze subversieve acties met sociale media.

Samenspanning

Wifi als gevierde methodiek om overal verbonden te zijn, is ook een uitstekend platform voor criminelen om systemen binnen te dringen en malware te plaatsen of data te ontfutselen. Samenspanning van criminelen gebeurt moeiteloos via het dark web en systemen als bitcoin maken geldtransacties onzichtbaar. Ook van het internet of things gaat een bedreigende werking uit. Plotseling komen allerlei voorheen niet-verbonden apparaten online. Miljoenen devices kunnen moeiteloos gehackt worden, omdat de elektronica vaak niet is voorzien van een ordentelijk password, of van een password als 0000 of ander eenvoudig getal.

Tegelijkertijd neemt de macht van grote IT-conglomeraten toe onder het motto ‘the winner takes it all’. Deze bedrijven verschaffen veel gemak voor de miljoenen gebruikers, maar tegelijkertijd wordt iedere concurrentie meedogenloos onder de mat geveegd. Hun macht is zo groot dat geen overheid er nog tegenop kan of er iets aan kan doen. De afhankelijkheid van consumenten en bedrijven neemt angstwekkende vormen aan.

Kortom, de wereld raakt steeds meer digitaal verknoopt. Overheden zijn niet in staat om enige orde in deze digitale chaos te scheppen. Als dit nog een tiental jaren doorgaat, dan loopt de wereld het risico op een gigantische digitale crash. Cybercriminelen, criminele overheden en monopolistische IT-giganten hebben het dan voor het zeggen in een snel digitaliserende wereld zonder wetten en regels, waarin burgers en organisaties afgeperst en gemanipuleerd kunnen worden. En al waren die wetten en regels er, niemand is in staat om deze te handhaven.

Een somber perspectief? Misschien, maar is er misschien iemand die hierop een positief antwoord heeft? Ik hoor het graag.

Peter Hagedoorn is oud-CIO, oud-voorzitter CIO Platform Nederland, CIO of the Year 2005 en secretaris-generaal van de European CIO Association.