Op het werk zijn er drie onderwerpen waar je het niet over mag hebben: seks, religie en politiek. Religie en sex, oké. Maar politiek is niet te vermijden. Politiek is het nemen van beslissingen aangaande een groep van mensen. Meestal denken we dan aan de overheid, aan gemeentes, provincies en het rijk.

Binnen een organisatie hebben we het ook over politiek. Maar dan heeft het meer te maken met macht en het verkrijgen van positie en status. Dat is een onderwerp voor een andere keer.

Business, maatschappij en politiek zijn onderling onlosmakelijk verbonden. Bedrijven maken gebruik van de maatschappelijke infrastructuur die beheerd wordt door de overheid. Die overheid wordt betaald uit de welvaart die het bedrijfsleven genereert. En de politiek bestuurt de maatschappij.

Laten we hier inzoomen op de rol van technologie. De beslissingen die we nemen over technologie hebben niet alleen zakelijke, maar meer en meer ook maatschappelijke en politieke consequenties. Technologie en politiek zijn twee handen op een buik.

Allereerst, politiek is technologisch van aard. Mensen maken dingen. Denk aan het aanleggen van de Deltawerken, toezicht via camera’s en drones, maar ook het publiceren van open data, cyberoorlogsvoering of alomvattende systemen zoals China’s social credit score.

Technologie is ook politiek van aard. Je kunt het niet hebben over breedschalige inzet van kunstmatige intelligentie zonder na te denken over een verschuiving van inkomsten- naar productiviteitsbelasting en ideeën als een universeel basisinkomen. Big data heeft nieuwe privacywetgeving noodzakelijk gemaakt. 3D-printen idem dito.

Algoritmische sociale media beïnvloeden wat we zien, en daarmee beïnvloeden ze verkiezingen. We denken na over welke technologiebedrijven strategisch van aard zijn en die niet door buitenlandse mogendheden overgenomen mogen worden. Netneutraliteit. President Poetin zei onlangs zelfs dat het land dat voorloopt in de race naar kunstmatige intelligentie zal heersen over de wereld.

Het personeel van verschillende technologiebedrijven heeft memo’s voor het management geschreven waarin zij aangeven dat technologie niet ethisch neutraal is, en dat ze niet willen dat het voor bepaalde doelen gebruikt wordt.

Aristoteles (384-322 v.Chr) analyseerde knap de vier ‘oorzaken’ van verandering. De belangrijkste is de doeloorzaak. Wat probeer je te bereiken? In moderne termen: ieder artefact (ofwel technologie) is een instantiatie van de ideeën van de ontwerper – wat de ontwerper als ‘goed’ beschouwt. Lees dit beroemde paper uit 1980 ook eens: Do Artifacts Have Politics (pdf) door Langdon Winner. Bekritiseerd, maar intrigerend.

De wereld om ons heen polariseert. In termen van hernieuwd nationalisme zoals Brexit, in termen van platforms die elkaar lijken uit te sluiten, en culturen rondom wat we geoorloofd en ongeoorloofd gebruik van technologie vinden. Daarmee worden we tot keuzes en beslissingen gedwongen.

Technologie is politiek.

Als we in bedrijfscontext nadenken wat we met technologie gaan doen, moeten we het dus wel over politiek hebben. Beter dan het onderwerp te vermijden, is ons bewust zijn welke politieke positie we innemen – en de consequenties daarvan.

Frank Buytendijk is Research Fellow bij Gartner Research en pioniert op het gebied van digital filosofie.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Laat alsjeblieft een reactie achter!
Laat hier je naam achter