Snelheid alleen is niet de sleutel tot echt leiderschap, zelfs niet in onze nieuwe, digitale economie. Als snelheid niet gepaard gaat met continuïteit, dan ontspoort een businessmodel. Niet voor niets veranderde Facebook zijn beroemde slogan ‘Move fast and break things’ naar het aanmerkelijk minder opwindende ‘Move fast with stable infra’. Minder opwindend, ja. Maar wel realistischer.

Leiderschap en snelheid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het tijdperk van technologie en disruptie werd misschien wel nergens zo kernachtig samengevat als bij Facebook: ‘Move fast and break things’. De slogan past net zo goed bij een club hackers als bij de instelling van menige techstartup. Eerst doen, dan denken. In de woorden van Facebook-CEO Zuckerberg: “Voor ons als ontwikkelaars was snelheid zo belangrijk, dat we de bugs voor lief namen.” Maar Facebook ontdekte de keerzijde van zijn eigen credo. Het repareren van die bugs bleek tijdrovender – en dus kostbaarder – dan het voorkomen ervan.

Enablers verwaarlozen

In het begin van de levenscyclus van een product staat de noodzaak om snel nieuwe functionaliteit te creëren voorop. Snel en voortdurend waardevolle software opleveren om de klant tevreden te houden. Functionaliteit voegt direct businesswaarde toe en heeft daarom een hogere prioriteit dan werk dat indirect businesswaarde toevoegt, de zogenaamde enablers.

Enablers vormen de ruggengraat van een product, de architectuur die ook op de lange termijn kwaliteit moet garanderen. Een organisatie die enablers verwaarloost ten gunste van functionaliteit bouwt technische schuld op. Hoe langer de enablers op de lange baan worden geschoven, hoe hoger de schuld en de impact ervan op productiviteit en kwaliteit. Een product of organisatie met technische schuld is de balans tussen snelheid en continuïteit kwijt. Zonder die balans lopen agile processen spaak, en daarmee de succesvolle ontwikkeling van het product of businessmodel.

Technische schuldenlast loopt op

Vrijwel alle grotere organisaties kampen op een of andere manier met technische schuld. Ze zijn snel gegaan, en nu zijn er dingen kapot. Uit gesprekken met architecten, productowners en managers komen verschillende zaken naar voren die de oplopende technische schuldenlast kunnen verklaren:

  • Kritieke prestatie-indicatoren (kpi’s) stellen meetbare kortetermijnsuccessen vaak boven langetermijninvesteringen.
  • Cargo cult: door het succes van internetreuzen zijn veel organisaties geneigd de methodes, praktijken en frameworks van die reuzen over te nemen, vaak zonder eerst goed te kijken naar verschillen in cultuur en bedrijfsdoelstelling.
  • Weighted Shortest Job First (WSJF) is een prioriteringsmethodiek voor het Scaled Agile Framework (SAFe). Vanwege hun omvang en indirecte businesswaarde kunnen enablers over het algemeen niet concurreren met features en functionaliteit bij WSJF-prioritering. Om die reden adviseert SAFe om afzonderlijk capaciteit te reserveren voor enablers. Een organisatie die dat verzuimt, bouwt gegarandeerd en gestaag een technische schuldenlast op.
  • Minimal Viable Product (MVP) is een eerste versie van een product met net voldoende kenmerken om vroege klanten te bedienen en feedback op te halen voor toekomstige ontwikkelingen. MVP’s houden nog geen rekening met edge cases, de randgevallen of zelden voorkomende omstandigheden waaronder het product gebruikt wordt. Non-functionele eisen (NFR’s), zoals beperkte schaalbaarheid, zijn ook in de meeste gevallen niet voorzien in een MVP. Edge cases en NFR’s kunnen echter grote impact hebben op de architectuur. Doorontwikkelen op basis van een MVP zonder de architectuur in ogenschouw te nemen is een onjuiste toepassing van het MVP-concept en leidt tot opstapeling van technische schuld.
    • Verduurzaming van ontwikkeling

      De technische schuldenlast vormt in toenemende mate een probleem. Het kost meer dan alleen budget en middelen die bedrijven liever aan innovatie besteden. Door onze afhankelijkheid van goed werkende software leidt technische schuld ook tot maatschappelijke problemen. Architecturen zonder ondersteuning voor edge cases kunnen zelfs ethische problemen veroorzaken door groepen klanten en burgers uit te sluiten van soms essentiële diensten.

      “Vrijwel alle grotere organisaties kampen met technische schuld”

      De Kafkabrigade is een stichting die overheden helpt dergelijke disfunctionele systemen te bestrijden. Niet zelden brengt het onderzoek van de stichting schrijnende zaken aan het licht, zoals de jarenlange lijdensweg van een vrouw die in de bijstand belandde doordat foutieve informatie een werkelijkheid op zichzelf werd. Gekoppelde systemen van de overheid bleven de onjuiste gegevens reproduceren en verspreiden, omdat het corrigeren van foute informatie, een standaard edge case, niet was geïmplementeerd.

      Het wordt tijd om daar iets aan te doen, te beginnen met het aanpakken van de genoemde oorzaken. We moeten transparanter worden over wat er nodig is om duurzaam te ontwikkelen, en beter omgaan met de hooggespannen verwachtingen. Een ontwikkeltempo moet in de eerste plaats vol te houden zijn. We moeten ook slimmer zijn in het toepassen van agile processen – door te zorgen dat we die praktijken en hun beperkingen leren begrijpen voordat we ze inzetten.

      Eerst denken, dan doen

      Meer aandacht voor enablers betekent dat er minder capaciteit voor nieuwe functionaliteit zal zijn. Daaruit volgt dat ontwikkeling aanvankelijk wat zal vertragen. Eerst denken, dan doen. Goed toegepaste Agile-principes laten ook mét proportionele aandacht voor enablers meer dan genoeg ruimte voor snelheid en disruptie. Het structureel afbetalen van de technische schuldenlast voorkomt dat een organisatie zich in een hoek schildert met een applicatie die niet meer aan te passen is op een nieuwe, onvoorziene realiteit.

      Snelheid is niet de oorzaak van de problemen, dat is het nalaten de gemaakte rommel op te ruimen. In retrospectief had Facebook zijn slogan misschien niet zo drastisch en ongeïnspireerd hoeven aan te passen. Met een enkel woordje was de angel er al uit geweest: ‘Move fast and fix things’.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Laat alsjeblieft een reactie achter!
Laat hier je naam achter