Verhalen vertellen is een kunst die je voor een groot deel kunt leren. Een verhalenverteller moet geloofwaardig overkomen. Een verhaal is geen anekdote of een persoonlijke droom, maar een authentieke manier om informatie over te dragen. Overtuigen doe je niet met Powerpoints of statistieken, maar met een goed verhaal.

Kleine kinderen willen graag voor het slapengaan een verhaaltje horen. Ouders maken er veel context bij in de vorm van geluiden en bewegingen. Maar ook op latere leeftijd zijn verhalen een bron van contact.

De verhalentafel

Je vroegste herinneringen blijven levenslang beschikbaar. Oudere mensen komen vaak in verzorgingstehuizen en kunnen gemakkelijk in een isolement raken. Tenzij je ze actief betrekt om over vroeger te praten. Want de gebeurtenissen uit hun jeugd en vroege volwassenheid kunnen ze zich levendig herinneren.

De verhalentafel dient dit doel. Korte beeld- en geluidsfragmenten roepen herinneringen op bij ouderen, wat leidt tot interessante gespreksstof. Met slechts twee knoppen kunnen de oudste ouderen de tafel bedienen zonder hulp. De fragmenten in de verhalentafel dateren uit de periode van 1920 tot 1985 en bestaan uit liedjes, Polygoon-journaals (de YouTube van de vorige eeuw) en korte filmpjes uit het alledaagse leven. De lengte varieert van één tot drie minuten. Uit onderzoeken blijkt dat bij hoogbejaarde ouderen het geheugen door deze tafel beter gaat werken.

Cognitieve informatie

Om duidelijk te maken wat cognitieve informatie is, voer je de volgende test uit. Noteer een enkel feit op een stuk papier, waarbij je geen andere informatie nodig hebt om dat feit te begrijpen. Na een tijdje kom je erachter dat dit onmogelijk is. Neem bijvoorbeeld de letter A. Begrip van deze letter lukt je alleen als je weet (bewust, dus cognitief) dat de letter (concept) onderdeel is van een alfabet (concept), waarmee je context kunt vastleggen. Om dus aan deze test te voldoen, heb je (voor)kennis nodig van enkele feiten, schrijven, papier en zo meer. Bovendien heb je kennis nodig om te weten dat en hoe je die A kunt noteren.

Onderweg naar morgen

Een soap als Onderweg naar morgen is het beste voorbeeld van een filter: alles wat niet bijdraagt aan de boodschap wordt weggelaten. Je kent het ook wel van thuiskomen na een lange werkdag. Alleen de hoogte- en dieptepunten van die dag zijn interessant voor een partner om te weten. Precies het mechanisme van een goede soap.