In CIO Magazine brengen we regelmatig interessante voorbeelden van door de CIO geïnitieerde of ondersteunde innovaties voor het voetlicht. De digitale snelweg van Fugro past naadloos in dit plaatje. De wereldleider op het terrein van ‘geo-intelligence’ en ‘asset integrity’ stelt bouwers en beheerders van wegen in staat om wegen realtime te monitoren en zowel belasting van het wegdek als verkeersstromen in kaart te brengen en te analyseren. “Een mooi voorbeeld hoe je als IT-leider een actieve rol kan spelen bij innovatie”, zegt CIO Gerko Baarslag over het initiatief.

De puzzelstukjes beginnen voor de Fugro-CIO binnen zijn bedrijf steeds meer op hun plek te vallen, zo vertelt hij. “We hebben als IT-organisatie allereerst een enorme legacy weggewerkt, het IT-landschap geconsolideerd en de interne en externe collaboration wereldwijd veel beter ingericht. Daardoor kunnen we als IT steeds meer een leidende rol spelen en werken we samen met R&D aan het op de markt zetten van nieuwe producten en diensten.”

Doorzetten

Het was volgens Gerko Baarslag wel een kwestie van doorzetten. “Bij mijn start als CIO was IT in zekere zin toch de club jongens met de schroevendraaiers in de kelder. Dat is sterk veranderd. Inmiddels ben ik voorzitter van de IT-innovatieportfoliomeeting. Alles wat wij doen vereist immers slimme software, connectiviteit, grote rekencapaciteit en oplossingen die overal in de wereld snel moeten kunnen werken. De handshake tussen R&D en IT moet heel nauw zijn. In de loop der jaren hebben we al veel innovaties kunnen laten zien. Allemaal zaken die betrekking hebben op topics zoals big data, artificial technology, smart sensors en IoT. We worden als Fugro steeds meer een softwarebedrijf.”

Traditioneel was de beursgenoteerde organisatie sterk gericht op bodemonderzoek in het kader van olie- en gaswinning. Door de lage olieprijs heeft men evenwel te dealen met omstandigheden die het sterk internationaal opererende Fugro dwingen tot andere businessmodellen. Die uitdagingen zijn overigens niet veranderd, waardoor kosteneffectiviteit hoog in het vaandel staat.

“Veel is erop gericht om onze leidende positie te behouden”, aldus de CIO. “Innovaties spelen daarbij een belangrijke rol. We willen wereldleider blijven in de olie en gasindustrie, daarnaast willen we nieuwe markten en klanten aanboren, zoals bouwbedrijven, infrastructuurbedrijven en energiebedrijven.

Fibre optics

Het toepassen van ‘fibre optics’ in snelwegen behoort tot een van onze innovatieve asset-integrityoplossingen. In het wegdek van een snelweg wordt daarbij een glasvezel geplaatst, waarbij de druk op het wegdek van invloed is op de kleuring van het licht dat door de glasvezel gejaagd wordt. “Op het moment dat er een auto overheen rijdt, verandert door de belasting de kleurstelling van het licht. Op basis daarvan kunnen we verschillende realtime metingen doen: de druk, de intensiteit, de plaats waar de auto rijdt, de temperatuur van het wegdek, enzovoorts.”

De oplossing is ontwikkeld samen met Ballast Nedam en wordt nu via hen geleverd en geïnstalleerd. “Met deze technologie kan de eigenaar van de weg predictive maintenance doen, bijvoorbeeld op basis van hoezeer een bepaald stuk wegdek wordt belast. Daarmee kan enorm op de onderhoudskosten bespaard worden.”

Interpretatie

De innovatie is door de R&D-afdeling van Fugro ontwikkeld en door IT productierijp gemaakt. “De uitdaging was dat de oplossing per 20 kilometer snelweg meer dan 100 gigabyte aan data per dag genereert. De ruwe data moet eerst lokaal, bij de ‘edge’ verwerkt en gecomprimeerd worden, voordat het naar cloud kan worden gezonden. Verwerking gebeurt onder meer op basis van geavanceerde streamingsoftware van IBM. Vervolgens wordt de ruwe data verwerkt tot managementdashboard voor verdere analyse. Bijvoorbeeld om te zien welk deel van het wegdek op welke tijd het zwaarst belast wordt. Dit kan voor directe monitoring, maar ook over een langere periode voor trendanalyses. Heel veel ruwe data wordt op deze manier omgezet in waardevolle informatie.”

“Op het moment dat een voertuig over de glasvezels rijdt, verandert door de belasting de eigenschap van het licht”

Fugro levert een vergelijkbare glasvezeloplossing voor een haven in Europa, alwaar ze naast de informatie over de verkeersintensiteit realtime kunnen monitoren of vrachtwagens niet te zwaar beladen zijn. Baarslag: “We kunnen bovendien camera’s aan de oplossing koppelen, zodat je overbeladen wagens kunt fotograferen en beboeten. De ‘fibre optics’-oplossing kan voor veel diverse toepassing gebruikt worden, bijvoorbeeld voor monitoring van dijken en tunnels. Of in landingsbanen om realtime te kunnen zien waar de vliegtuigen zich bevinden.”

Bruggenbouwer

De rol van de CIO in een dergelijk traject ziet hij vooral als bruggenbouwer. “Complexe innovaties vereisen een intensieve samenwerking tussen verschillende partijen. In dit geval onze eigen R&D, commercie, de IT-leverancier en de IT-afdeling. Alleen door intensieve afstemming en samenwerking kunnen we oplossingen ontwikkelen die waarde toevoegen voor onze eindklanten.”

“Als IT bewijzen we onze waarde door het verbinden van een door R&D ontwikkelde toepassing met IT-oplossingen voor onze klant. Daarmee groeien we als IT naar een andere rol. Het is een voorbeeld van hoe business en IT-oplossingen nauw afgestemd op elkaar moeten zijn om tot klantoplossingen te komen.”

Connectiviteit

Baarslag noemt als ander voorbeeld van een succesvolle innovatie het automatisch scannen van de railinfrastructuur. “Een door Fugro ontwikkelde oplossing die veel data genereert. Een sensor op de trein brengt door middel van een ‘point-cloud’ (een puntenwolk op basis van een 3D-scan met laserlicht, red.) de status van de assets – in dit geval het spoor en de bovenleiding – in kaart. Min of meer hetzelfde doen we aan de andere kant van de wereld in Australië, maar dan vanuit een vliegtuig. De software scant automatisch de vegetatie en elektriciteitskabels, en zet alle data automatisch om in een virtual 3D-omgeving. Op een vergelijkbare manier scannen we wegen, spoorbruggen, enzovoorts.”

“Alles draait om connectivity en het kunnen verwerken van grote datasets met behulp van cloud en slimme software. In samenwerking met onze partners bekijken we in hoeverre we de data slim kunnen opslaan, verwerken en presenteren.”

Data value

Een nieuw onderwerp dat op de CIO roadmap staat is ‘data value’. Gerko Baarslag: “We beschikken als Fugro over een enorme diversiteit aan data. Daarop kunnen we big-data-tooling loslaten, die eventuele verbanden kan ontdekken en conclusies trekken. Onder meer door data uit de diverse silo’s te combineren. Daarmee zouden we mogelijk nieuwe diensten kunnen ontwikkelen op het terrein van geo-intelligence en asset integrity.”

Van technologiegedreven wordt Fugro dus steeds meer software- en datagedreven. Met die data komen steeds meer nieuwe toepassingen en businessmodellen binnen handbereik. “Als je het dan ook allemaal op een aantrekkelijke manier aan de klant aanbiedt, dan schept dat nog meer kansen. Dus gebruiksvriendelijk, goed beveiligd, met de nieuwste technologie en in overzichtelijke dashboards.”

Fotografie Roelof Pot

Hotze Zijlstra (1964) is taalkundige en heeft al meer dan 30 jaar ervaring in het journalistieke domein. Als ‘vaste freelancer’ doet hij thans de hoofdredactie van CDO Magazine en maakt hij dragende artikelen voor de uitgaven BAAS en CIO Magazine.