Eerder dit jaar zat de termijn van Marcel Krom als voorzitter van het CIO Platform Nederland er op. De CIO van PostNL is inmiddels afgetreden en als voorzitter opgevolgd door Arthur Govaert, CIO van Raboudumc. CIO Magazine legde beide CIO’s een aantal digitale ontwikkelingen voor en vroeg hun hierover hun mening te geven.

Wat spreekt je meer aan: de IT-organisatie als facilitator of als (co-)innovator? En, als je kiest voor innovator, zie je dan de IT-organisaties dit waarmaken? Wat moeten ze nog doen in dit opzicht?
Arthur Govaert: “Het moet co-innovator zijn… Ik zou niet eens weten wat een ‘IT-facilitator’ doet of hoe hij impact kan hebben. Immers, digitalisering van de business – momenteel de belangrijkste focus van de meeste bedrijven en instellingen – vereist altijd samenwerking tussen ict/technologie en business om innovatieve oplossingen te implementeren.”

Marcel Krom: “De IT-organisatie zou inderdaad co-innovator moeten zijn. Hier zie je het verschil in maturiteit. Op dit moment zie je dat 70 procent van de innovatie technologisch (of informatie)-gedreven is. Dit is een samenspel tussen de meer technologisch onderlegde en businessgedreven mensen.”

Veel CIO’s zijn te diep geworteld in traditionele IT om een centrale rol te kunnen spelen in digital business. Eens of oneens?
AG: “Ik zie steeds minder dat ict-organisaties diep verscholen zitten in een organisatie en zich alleen met traditionele ict bezighouden. Als dat wel zo is, staat ofwel digital niet op de RvB-agenda of er is op boardniveau een RvB-lid dat echt verantwoordelijk is voor ict, wat gelijk staat aan digitale transformatie. In het laatste geval zal dan de eindverantwoordelijke ict’er niet CIO of CDO heten.”

MK: “Het hangt heel erg af van het carrièrepad dat de CIO achter de rug heeft. Komt hij vanuit de IT-infrastructuur dan ben ik het eens met de stelling. Als de CIO echter businessrollen heeft gehad of meegewerkt heeft aan architecturen, ligt het anders. Dan zie je bijvoorbeeld dat in de IT-organisatie architecten businessmodellen aan het opzetten zijn, gedreven door wat het bedrijf wil. Als IT de weergave van je businessmodel is, mag je verwachten dat degene die dat modelleert ook weet waar het geld wordt verdiend, nu en straks.”

Wanneer heeft een organisatie een CDO nodig?
MK: “Wanneer de CIO niet in staat is, of wordt gesteld, deze rol te pakken of te nemen. De oorzaken daarvan zijn divers, maar dat is eigenlijk niet relevant. Als het bestuur ziet dat er geen digitale voorstellen in de boardroom komen, er geen ‘digital twin’-gedachten zijn, en geen informatie-ontsluiting rondom primaire producten en diensten, dan is dat voor het bestuur een wake-up call.”

AG: “Vaak is het meer een naamgevingskwestie dan dat er een echt verschil is tussen een CIO- of CDO-rol. Als men een boardpositie wil geven aan de CIO dan wordt snel de aanduiding CDO gebruikt. Een CIO in de board, dat hoort toch niet! (Knipoogt.) Belangrijk is of de CIO opschuift naar het invullen van de digitale agenda en samen met de business impact kan hebben door de digitale transformatie.”

Een CIO moet de enterprise-architectuur van links tot rechts en onder tot boven kennen. Eens of oneens?
AG: “Tja… Lijkt me niet. Een CIO of CDO moet vanuit het businessperspectief volledig inzicht hebben in de architectuur en wat die betekent voor continuïteit, transformatie en innovatie. Hij zal een verhaal over enterprise-architectuur moeten kunnen vertellen en uitdragen dat begrepen wordt door de rest van de organisatie. Daar zal bijvoorbeeld het woord ‘netwerkprotocol’ niet in voorkomen. Maar wel hoe de architectuur de digitale strategie gaat ondersteunen.”

MK: “De mate van detaillering vind ik wel belangrijk bij deze vraag. Je moet de architectuur wel begrijpen, maar tot aan het niveau waar je je bedrijf infrastructureel koppelt en ontkoppelt. Het doorzien van je eigen architectuur is van groot belang in discussies over nieuwe diensten. Er zijn niet veel mensen die het DNA van het bedrijf doorzien en begrijpen. Dit is wel onderdeel van de rol.”

Bi-modal IT is een prachtige ontwikkeling, net wat we nodig hadden. Toch?
MK: “Het is een middel om je probleem van onwrikbare legacy te omzeilen. Je IT-DNA is een weerspiegeling van de gedachten van je bedrijf door de jaren heen. In de regel leidt dat denken tot een bouwwerk waar elk jaar meer complexiteit in komt. Als je hier geen modulaire aanpak hebt gekozen – of niet hebt mogen kiezen! – dan zit je vast. En dan is bi-modal een oplossing. Maar flexibel ontwikkelen aan de voorkant heeft uiteindelijk altijd de achterkant nodig zodra het gaat schalen. Dus snel zijn aan de voorkant is prima, maar vergeet niet dat je de onderliggende systemen beter zal moeten ontsluiten of koppelbaar maken.”

“Onze rol is niet het IT-vak beter maken, maar onze bedrijven”

AG: “In nieuwe ict-organisaties hoor je dit soort discussies bijna nooit. Zij zijn al georganiseerd in zelfsturende teams die onder leiding van een productowner (uit de business) in korte sprints impactvolle resultaten boeken. In bestaande organisaties zie je dat hier wel over gesproken wordt als middel om zo de ict-organisatie te kunnen transformeren.”

Je hoort zo weinig meer over sourcing – ik bedoel daarmee dus niet alleen outsourcing. Kennen we het kunstje nu wel? Of is het spel veranderd?
MK: “Sourcing verandert. Wendbaarheid wordt gevraagd, dus je ziet een trend naar een meer wendbare, aanpasbare way of working. Agile is dan de nieuwe trend. In agile heb je ook afwegingen ten aanzien van sourcing. Ik zie vaak dat sourcing wordt aangepast aan de change-ratio van de omgeving. In de customer-interactionomgeving zijn alle capabilities, waaronder development en infra, in één team ondergebracht. En bij back-officesystemen vindt ontsluiting door middel van services en een meer ‘traditionele’ releasemanagementmethodiek plaats.”

AG: “Sourcing gaat vandaag de dag meer over de vraag hoe je in het ecosysteem van partners en verschillende leveringsmogelijkheden taken kunt verdelen. Dit onder meer onder invloed van de opkomst van open-source en (hybrid-)cloudoplossingen op verschillende vlakken, die de traditionele systemen vervangen. Dan is ‘zomaar outsourcing’ van bijvoorbeeld monolithische ERP allang passé!”

We hebben zo’n gebrek aan softwareontwikkelaars en andere IT’ers, dat het toch niet anders kan dan dat de kwaliteit van systemen achteruit zal gaan?
AG: “Dit is wel een ‘dingetje’. We willen steeds meer richting DevOps en ontwikkelen ‘dicht bij huis’; dus een heel leger in India mobiliseren werkt dan niet. Dit zal zeker vertraging van onze digitaliseringswensen opleveren.”

MK: “Ook dit is een sourcing-afweging. Accepteer je lagere kwaliteit of niet? En als je dat niet wil en je hebt de mensen niet, dan zou ik overwegen om het werk te sourcen naar een partner die wel de kennis heeft. Daarbij is goedkoop altijd duurkoop. Sommige productmanagers wijten het niet rendabel zijn van een business-case aan de kosten van de bijbehorende IT. Mijn stelling is dan dat je een waardeloze business aan het opzetten bent.”

We zijn nog steeds wat naïef als het over cybersecurity gaat. Bedrijfsleven en overheid moeten zich beter wapenen. Eens of oneens?
MK: “Eens, we moeten dit blijven benadrukken! We lopen veel risico en dat risico wordt nog steeds onderschat. De term ‘Nederland droge voeten’ vanuit de Cyber Security Raad, is geen loze term. We moeten het benaderen als het watervrij houden van Nederland. En dit kost geld, maar uiteindelijk wordt het ook weer een export-item en een garantie voor bedrijven om in Nederland veilig zaken te kunnen doen. Dit begint overigens bij het vergroten van het bewustzijn bij iedereen: burger, business, Binnenhof.”

AG: “Ik denk dat dit probleem altijd zal blijven. Iedereen weet dat het probleem er is, maar het is niet sexy om erin te investeren. Dat doen we liever in tastbare oplossingen dan verhoogde dijkbewaking. We zullen als CIO’s en CDO’s hierin moeten blijven sturen en investeren. Maar het zal altijd een overweging blijven van acceptatie van risico’s; immers helemaal dicht krijg je het nooit.”

Kan kunstmatige intelligentie ons helpen het tekort aan IT’ers op te vangen?
MK: “Elk vak digitaliseert. En dus zal AI wel een rol gaan spelen in het helpen opvangen van het tekort aan IT’ers. Voorlopig is dit nog zo rudimentair, dat het maar een klein gedeelte van onze taken kan overnemen. En ook AI is software die we moeten maken en onderhouden. We zijn pas aan het begin; AI wordt een concurrentiewapen. Als dat eenmaal mainstream onderkend wordt, verwacht ik hier nog een sterke toename van vraag naar IT-capabilities.”

AG: “Ik denk ook dat AI vooral meer werk vraagt van de ict-organisatie. Het zal minder en een ander soort werk opleveren voor de businesskant van het bedrijf of de instelling. De CIO zal hiervoor nieuwe capabilities moeten mobiliseren.”

Wat wil je nog kwijt aan de lezers van CIO Magazine?
AG: “De komende tijd zal belangrijk zijn om digital op de agenda van de RvB te krijgen: wat het betekent voor het transformeren van de business en hoe de CIO en zijn team daarbij een rol spelen. Daarbij moet de CIO goed kijken naar zijn organisatie en of die klaar is om de digitale agenda te kunnen ondersteunen.”

MK: “Onze rol is niet het IT-vak beter maken, maar onze bedrijven. Hiervoor heb je begrip nodig van wat IT betekent en kan betekenen voor customer-experience, je primaire proces en voor je backoffice. De vertaling van je businessstrategie naar je IT-domein is cruciaal. Want IT zonder gebruik te maken van de mogelijkheden van digitalisering is heel goed te doen. Maar digital zijn zonder een goed IT-fundament is onmogelijk.”

Fotografie Eric Fecken & Roelof Pot

Arnoud van Gemeren is hoofdredacteur van CIO Magazine, Boardroom IT en voormalig hoofdredacteur van TITM (Tijdschrift IT Management) en Outsource Magazine. Hij heeft een lange staat van dienst in de Nederlandse IT-mediawereld. Na een start bij een redactiebureau, was hij als hoofdredacteur van 1996 tot 2001 bij uitgeverij Array Publications verantwoordelijk voor diverse IT-vakbladen. In 2001 sloot hij zich aan bij een adviesbureau op het gebied van marketingcommunicatie, Beatrijs Media Group. Vanuit dit bureau bleef hij als hoofdredacteur actief, onder meer voor Sdu Uitgevers.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Laat alsjeblieft een reactie achter!
Laat hier je naam achter