We zijn ons allemaal bewust van de steeds groter wordende plaats die informatietechnologie in ons dagelijks leven inneemt. Voor bedrijven geldt al een tijdje dat de afhankelijkheid van IT nagenoeg absoluut is; zonder IT kun je als bedrijf al snel de concurrentie niet meer aan. In combinatie met een steeds complexer wordende informatievoorziening, loert het risico van onvoldoende regie. Dat klinkt als een ‘accident waiting to happen’. De vraag dient zich aan of daar nu werkelijk niets aan te doen is.

Regelmatig hoor je dat hackers persoonlijke data van gebruikers van IT-diensten hebben buitgemaakt. Luchtvaartmaatschappijen worstelen met problemen waardoor reizigers niet kunnen inchecken en dagenlang vast komen te zitten op een luchthaven. En om de haverklap worden we geïnformeerd over het feit dat er ettelijke miljoenen van ons belastinggeld in rook zijn opgegaan vanwege weer een mislukt ambitieus IT-project van de Rijksoverheid. Oftewel, ‘accidents that already happened’. Wat is hieraan te doen?

Modellen en standaarden

Het beheer van informatietechnologie in de breedste zin des woords is niets nieuws. Sinds het midden van de jaren tachtig hebben veel bedrijven, beginnend in Nederland, gebruikgemaakt van ITIL, een model dat door de Britse overheid is opgesteld. Dit model beschrijft best practices op het gebied van processen die in het IT-bedrijf worden uitgevoerd. In de jaren daarna zijn er vele andere modellen en standaarden bij gekomen, zoals COBIT, IT-CMF, SIAM, ISM, VeriSM en ASL-BISL. Er is dus volop keus om de bedrijfsvoering in IT eens goed aan te pakken.

Helaas sluiten deze standaarden maar zeer beperkt op elkaar aan. Een belangrijk aspect is over het hoofd gezien. Daardoor is het resultaat binnen de meeste bedrijven uiterst mager te noemen – alle inspanningen en investeringen op dit gebied ten spijt. Zonder iemand voor het hoofd te willen stoten, is het beheer van de totale voorraad aan IT-middelen bij de meeste bedrijven een zooitje.

Architectuur

Een oplossing voor deze problematiek is gelegen in het toepassen van een bewezen effectieve methode voor het ontwerpen van betrouwbare systemen en structuren, namelijk architectuur. Dat is geen rocket-science, maar gewoon boerenverstand. Als we een brug willen bouwen, dan begin je niet lukraak met het neerzetten van een pijler op de oever van een rivier. Eerst maak je een overzicht van de functionele en niet-functionele eisen, schets je een ontwerp, doorgrond je de verkeersstromen, bereken je de capaciteit en sterkte, enzovoorts.

IT4IT

Ook binnen IT is dat een zeer gebruikelijke methode die bewezen succesvol is geweest bij het bouwen van grote en complexe IT-systemen. Waarom passen we die methode dan niet toe op het ontwerp van een systeem om de IT-middelen zelf mee te beheren? Gelukkig is de beweging naar een op architectuur gebaseerde aanpak in gang gezet. Binnen The Open Group, een organisatie die zich inzet voor het ontwikkelen van standaarden ten dienste van de IT-industrie, is er sinds 2014 een forum dat zich bezighoudt met de ontwikkeling van een standaard voor IT-beheer: het IT4IT Forum.

Nog een standaard dus. Maar daarmee wordt het niet nog verwarrender. IT4IT biedt een referentiearchitectuur voor IT-beheer en brengt daardoor bestaande standaarden en best practices bij elkaar. IT4IT kijkt integraal naar processen, data, functies en de samenhang tussen deze componenten. Daarmee biedt het een krachtig hulpmiddel om in kaart te brengen hoe IT-beheer er vandaag de dag uitziet. En hoe een en ander kan worden aangepast om meer grip te krijgen op het IT-landschap voor nu en in de toekomst. Met het oog op ontwikkelingen als Dev-Ops, Agile, cloud, big data, internet of things en artificial intelligence is dat van het grootste belang.

Het kan dus wel

Deze nieuwe aanpak, die is samengesteld op basis van de inzichten van honderden IT-beheerprofessionals, wordt inmiddels bij vele bedrijven in de praktijk toegepast en levert daar verbluffende resultaten op. De kosten gaan omlaag, de snelheid van leveren van diensten neemt sprongsgewijze toe, risico’s worden beter beheersbaar, en het niveau van inzicht in wat er zich binnen de IT-functie allemaal afspeelt is in belangrijke mate verbeterd.

Het kan dus wel. En vanuit die positieve grondhouding wordt u hier aangesproken. Of beter, uw boerenverstand en uw IT-hart. Beide zijn nodig om de uitdagingen voor de komende jaren het hoofd te bieden. Niet met houtje-touwtjeoplossingen, maar met een structurele aanpak. De IT4IT-standaard kan daarbij de weg wijzen.