De digitalisering van maatschappij en economie brengt bedrijven in moeilijkheden. Rustig doorgaan en wachten tot de verstoring van markten en sectoren overwaait, is volgens Camilla van den Boom zinloos. “Het wordt allemaal nog erger”, aldus de oprichter van strategisch adviesbureau Sturrm. “We staan nog maar het begin van een nieuwe realiteit.” Haar systeemaanpak 3458 biedt uitkomst – binnenkort met handleiding in boekvorm.

“Het is niet verwonderlijk dat veel bedrijven het moeilijk hebben”, zegt Van den Boom. “In de hedendaagse dynamiek zijn de cycli van verandering en ontwikkeling extreem kort. In een wereld die snel verandert, zijn andere factoren bepalend voor succes dan in een stabiele, voorspelbare wereld.

Het weten wat je doet en het kunnen inspelen op nieuwe ontwikkelingen staat voorop. Alleen dat weten en kunnen de meeste bedrijven niet. Er is onduidelijkheid over de toekomst en de strategie hoe je daar komt. Omdat de meeste bedrijven niet helder hebben wat hun ambitie is voor de toekomst, kunnen ze vervolgens ook niet digitaliseren.”

Een snel veranderende wereld betekent dat bedrijven anders met de toekomst moeten werken. Er wordt in haar ogen te veel vastgehouden aan kwantitatieve rekenmethodes en hiërarchieën uit de vorige eeuw. “Dit hindert bedrijven sterk. De huidige tijd vraagt om wendbaarheid en slagvaardigheid in het nu, niet om detailplannen voor de lange termijn.”

Bedrijven moeten daartoe op meerdere terreinen veranderen: qua strategie, organisatie en leiderschap. Maar hoe doe je dat dan? Hoe pas je je aan bij de snelheid van de nieuwe realiteit?

Excel of ideeën?

Camilla van den Boom kijkt met haar bedrijf Sturrm anders naar strategiebepaling dan vele adviesbureaus. Waar die veel waarde hechten aan de historische data, richt zij zich op het kwalificeren van de toekomst.

“In de oude realiteit heerste Excel, in de nieuwe realiteit heersen de ideeën. Daar heb je naast intelligentie vooral empathie, creativiteit en een vooruitziende blik voor nodig. Het gaat om anticiperen om wat er komt en verkennen van opties. Ik help bedrijven hiermee, om de toekomstige versie van zichzelf te ontdekken en vorm te geven.”

“Veel adviesbureaus leveren braaf plannen af”, vervolgt ze. “Dat kan heel nuttig zijn, maar het gaat tegenwoordig om veel meer dan dat. Directeuren en managers binnen bedrijven moeten zelf begrijpen welk spel ze spelen, hoe het werkt en wat de regels zijn. In 2010 zeiden we dat de spelregels veranderd waren. Intussen is het spel zelf veranderd. We gaan van Monopoly naar Pictionary: een spel waarbij spelers zaken moeten raden die door anderen getekend worden.

Het draait in de moderne tijd niet meer puur om de financiële resultaten, maar om samen – in ecosystemen – dingen realiseren, en dat zonder spelbord. De nieuwe realiteit biedt slechts een wit vel papier. Het tekenen en inkleuren moet je zelf doen. Dit vraagt om visie, daadkracht en continue interactie. Als bedrijf aangesloten zijn op elkaar en de rest van wereld.”

Internationaal

Pratend met Camilla van den Boom valt pas na enige tijd een licht accent op. Als ze vertelt over haar Zweedse achtergrond en haar vader, ondernemer in vormgereedschap voor de auto-industrie, valt het kwartje. Internationaal geschoold en gevormd, en uiteindelijk getrouwd met een Nederlander, spreekt ze vier talen vloeiend.

“De spelregels zijn niet veranderd. Het spel is veranderd”

Al op jonge leeftijd was ze gefascineerd door de zakelijke uitdagingen van haar vader. “Als kind hielp ik met het schoonmaken van de fabriek. Ik vond al snel de zakelijke uitdagingen van mijn vader interessant: klanten, personeel, technologie, groeien, innoveren, enzovoorts. Stel dat ik mijn vader was, wat zou ik dan doen? Welke besluiten zou ik dan (moeten) nemen?”

Na naar studie bedrijfskunde werkte ze geruime tijd voor de ‘big four’ in de internationale adviessector. “Ik heb jarenlang gewerkt om grote bedrijven te helpen met hun strategie- en organisatie-ontwikkeling. Daar zag ik waar het op neerkomt: doelen stellen en doelen halen. Kortom strategie, organisatie en leiderschap.”

Systeemaanpak

Van den Boom stopte in 2009 als consultant bij Deloitte, omdat ze inzag dat de traditionele advisering voor haar niet lang meer zou werken. “De gemiddelde bedrijfsverandering duurt drie jaar, maar bedrijven hebben tegenwoordig niet meer dan drie maanden. Er moest simpelweg een andere werkwijze komen, die niet alleen visie en strategie omarmt, maar ook design thinking en agile werken.”

“Bedrijven moeten in de nieuwe realiteit sterker, slimmer en sneller worden om te kunnen overleven”, vervolgt ze. “Toen ik in 2010 zelfstandig werd, besloot ik me daarop te gaan richten. In de afgelopen jaren heb ik daar met Sturrm een methode voor ontwikkeld. Om doelen te stellen en doelen te halen in een snel veranderende wereld.”

Door de combinatie van praktijkervaring en een grote interesse in nieuwe en oude wetenschap, kijkt ze op een geheel eigen wijze naar uitdagingen en oplossingen. “Strategiemaken en organisatiekraken”, zegt ze zelf. “De primaire vraag is: wat is je bestaansrecht als bedrijf? Welke rol speel je voor wie? En vervolgens: welke ambitie en welke doelstellingen komen daaruit naar voren. En hoe maak je de vertaling naar actie? Om vanuit visie en strategie tot actie en resultaten te komen is in de huidige tijd een systeemaanpak nodig.”

3458

Die systeemaanpak kenmerkt Sturrm. Van den Boom onderscheidt met haar methode 3458 drie fasen: onderzoeken, vaststellen en acteren. In de onderzoeksfase kijk je als bedrijf naar buiten, naar binnen en naar voren. Hoe ziet de bedrijfscontext eruit? Vervolgens stel je vast waar je als organisatie staat en wat er moet gebeuren om op langere termijn succesvol te zijn.

“Daarbij stel je de bedrijfsambitie en het businessmodel vast, en in het verlengde hiervan de operating model – wie wat moet doen en kunnen om de bedrijfsambitie waar te maken. En vervolgens stel je vast hoe je het voor elkaar krijgt, met welk juiste ritme en cadans.”

Met de zogenoemde strategiekaart is duidelijk wat op welke termijn moet worden opgepakt. De bedrijfsambitie en de doelstellingen voor de lange termijn worden vertaald naar acties op de kortere termijn en vervolgens op de ultrakorte termijn: 3 maanden, 4 weken, 5 dagen en 8 uur.

“Met 3458 weet iedereen op elk moment welke wedstrijd men nu en de komende weken tot maanden speelt. Met andere woorden: iedereen weet wat er nu moet gebeuren om de doelstellingen op de lange termijn te halen.”

“We richten organisaties af, we richten ze en we richten ze in”

Het pad naar de horizon loopt niet in een rechte lijn. Er komen continu nieuwe ontwikkelingen aan. De acties voor de korte termijn worden per cyclus bepaald. Op die manier beweegt iedereen in de juiste richting. “Als Sturrm helpen we bedrijven om 3458-proof te worden. We werken met wat er is en verplaatsen stenen onder water, en verleggen daardoor de waterstroom binnen het bedrijf. We bouwen een concurrent vanbinnen op, die het bedrijf overneemt.”

Juiste leiders

De verandering van een bedrijf begint aan de top. Van den Boom: “Daar wordt de ambitie vastgesteld, daar wordt bepaald welk spel en waar gespeeld wordt. Wanneer de doelen helder zijn, en het bedrijf gericht is op groei en het halen van de doelen, kunnen alle onderdelen van het bedrijf aan het werk.”

Dat vraagt uiteraard om de juiste leiders, die open staan voor verandering en de nieuwe tijd. “Mensen die weten welk spel ze spelen, wie waar speelt en hoe het bedrijf in het juiste ritme en cadans moet worden gebracht, en dat constant ook – in samenspel met elkaar – doen.

Natuurlijk is het moeilijk. Een transformatie vraagt immers om de juiste mensen. Ook in de top. Een toekomstbestendig bedrijf komt niet zomaar tot stand. Het vraagt een keuze van het topmanagement om hiervoor te gaan en langs de weg ook doorzettingsvermogen, commitment en discipline.”

Cleanup

De gereedschapskist van Sturrm bevat alles wat in een specifieke bedrijfscontext of situatie relevant is: nieuwe denkwijzen en concepten als design thinking, agile en scrum, gecombineerd met de klassieke aanpak van een Kaplan of Porter én ervaringen uit de praktijk. Vaak past ze bestaande modellen of werkwijzen aan, om het werkend te krijgen in de praktijk. Zo wordt een bedrijf met 3458 wendbaar niet alleen door de bekende standup, maar ook met een meetup en wat Van den Boom de ‘cleanup’ noemt: na 3 maanden een punt zetten om de volgende cyclus in te gaan.

“Het moet kraakhelder zijn wat, wie en hoe je doet voordat je kunt digitaliseren”

“Onze aanpak is anders dan de meeste denkwijzen en concepten”, zegt Van den Boom. Zo helpt ze bedrijven van binnenuit de toekomst in, zodat ze kunnen digitaliseren. “Als je niet weet hoe je wat voor wie doet, dan wordt het lastig om de digitale koers te bepalen. Digitalisering begint bij weten wat je bent en wat je voor wie wilt betekenen.”

Blitzkrieg

Haar 3458-aanpak behelst het bij elkaar brengen van de visies en ideeën voor de lange termijn, en hetgeen je daar op de zeer korte termijn al aan kunt doen. “Om zaken echt te kunnen veranderen is een blitzkrieg nodig, een snelkookpan, een totale reset, terug naar de tekentafel of welke benaming je ook verzint voor een proces dat onder een hoge tijdsdruk binnen drie maanden tot de gewenste basis en resultaten moet leiden.

Het is een ontwerpproces dat we samen met het bedrijf co-creëren. Snel de toekomst bepalen, het bedrijf inrichten om wendbaar en slagvaardig te worden en dan de bedrijfsonderdelen aan set verklaren.” Of zoals ze het even later samenvat: “We richten bedrijven af, we richten ze en we richten ze in.”

Digitaliseren

Van den Boom is duidelijk: een bedrijf kan niet digitaliseren als het businessmodel en het operating model niet helder zijn. “Er wordt veel gepraat over digitale transformatie. Nogmaals: het is niet mogelijk te digitaliseren zonder te weten wat je doet, wie wat doet en hoe je dat doet. Het moet kraakhelder zijn hoe de gewenste toekomst eruitziet en hoe je je bedrijf organiseert om die te bereiken, voordat je kunt praten over een succesvol digitale transformatie.

Vele bedrijven draaien in rondjes, omdat de randvoorwaarden voor digitalisering niet helder zijn. Op dit moment wordt er vaak over digitalisering gesproken alsof het iets is wat op zichzelf staat. Digitalisering is geen ‘project’, het gaat gewoon over je business en het toekomstbestendig maken van je bedrijf.”

Camilla van den Boom is spreker op het congres CIO&CDO Insights op 11 juni in Nieuwegein. Aanmelden kan hier.

REAGEREN

Plaats je reactie
Je naam