Toen ik in de ict-wereld belandde, had ik nooit stilgestaan bij het feit dat je met een klein clubje vrouwen je mannetje moet staan in een door mannen gedomineerde wereld. Helaas blijkt dat we niet alleen in de ict-wereld aan een mannencultuur blijven vasthouden.

Op 6 maart presenteerde de commissie Monitoring Streefcijfer Wet bestuur en toezicht (Wbt) een onderzoek dat de vorderingen voor het aantal vrouwen in Nederlandse raden van bestuur en commissarissen bijhoudt van 5.000 grote vennootschappen.

De feiten

De cijfers liegen er niet om; liefst 70 procent van de bedrijven had na het tweede kwartaal van 2017 geen enkele vrouw in de raad van bestuur, in de raad van commissarissen mist bij de helft een vrouw. Het streefcijfer van deze commissie is om 30 procent vrouwen in de top te hebben, net zoals mijn eigen werkgever hiervoor dezelfde ambitie voor ogen heeft. Verandering is hard nodig gezien nu slechts een kleine 11 procent vrouwen in de raden van bestuur zitten en de raden van commissarissen slechts 15 procent vrouwen vertegenwoordigen.

Ik blijf het een onnatuurlijke situatie vinden; het is bijna te vergelijken met de jongens- en meisjesscholen van lang geleden. Ook daar zijn we bovenop gekomen, ik heb er dus alle vertrouwen in dat dit ook in ict-sector helemaal goed gaat komen. Al is dit geen eenvoudige ambitie; zelfs mijn werkgever, die heel expliciet streeft naar een eerlijke vertegenwoordiging van vrouwen – in elke strategische meeting moet bijvoorbeeld minstens 30% van elk geslacht aanwezig zijn om de genomen beslissingen te kunnen doorvoeren -, heeft nog een lange weg te gaan om het juiste evenwicht te bereiken.

Afrekenen met imago

De commissie Wbt pleit voor een quotum volgens een ‘ingroeimodel’ bijvoorbeeld met twee procent per jaar het aantal vrouwen in de top verhogen. Er moeten duidelijke regels komen en strengere controles, we kunnen niet langer zonder de verandering door blijven gaan. In de ict-sector is het wat mij betreft vooral belangrijk om meer vrouwen te inspireren en interesseren om in de desbetreffende sector aan het werk te gaan.

Op korte termijn zie ik hier vooral een rol weggelegd voor de vrouwen die er al een functie vervullen: het delen van succesverhalen zie ik hierbij als essentieel belang. Daarnaast vind ik het belangrijk dat we moeten afrekenen met het imago dat ict gelijk staat aan coderen en programmeren. Ook de ict-sector bestaat voor het merendeel uit algemene functies zoals consultancy, marketing, administratie maar ook sales en HR. Dit zijn rollen waar vrouwen vaak geïnteresseerd in zijn, ze zijn naast uitermate welkom ook zeer geschikt voor dit soort jobs.

Het onbewuste vooroordeel kan op twee niveaus ontstaan. Ten eerste kan bijvoorbeeld een softwareprogramma dat enkel door mannen wordt bedacht en geschreven bol staan van mannelijke aannames en uitgangspunten waardoor de app uiterst onpopulair blijkt bij vrouwen. Ten tweede kan het gebrek aan vrouwen in een bedrijf en in de ict-sector in het algemeen het cliché bevestigen dat het voor vrouwen geen aangename sector is om in te werken, los van de activiteiten in het bedrijf. Een schoolvoorbeeld van een vicieuze cirkel.

Herziening onderwijs

Van schoolvoorbeelden gesproken: op lange termijn zie ik het als taak van het onderwijs om het veranderingstraject aan te gaan. Gelijkheid tussen jongens en meisjes bevorderen maar ook meer meisjes enthousiast krijgen voor de ict-sector. Het is van essentieel belang jonge meisjes al in aanraking te laten komen met de verschillende kanten van technologie.

Ik geloof dat de aanpak verder moet gaan dan de – weliswaar fantastische maar tevens geïsoleerde – initiatieven die we de afgelopen jaren hebben zien opduiken. Wat we echt nodig hebben is een verandering in ons onderwijs, dat veel natuurlijker omgaat met de digitale hulpmiddelen die we vandaag de dag ter beschikking hebben en ons leven makkelijker maken. Dat vergt een grondige herziening van de huidige onderwijsmethodes, met een grotere rol voor het individueel leren en interactief omgaan met de leerstof, maar het is de enige manier waarop jongens én meisjes ict leren zien als een even natuurlijk hulpmiddel als pen en papier. Zo zullen de kinderen van nu beter voorbereid zijn op het bedrijfsleven van morgen.

Daar houdt het niet bij op. Om de gelijkheid in de ict-sector en andere sectoren écht te laten slagen, moeten scholen ook veel meer aandacht besteden aan de niet-kennisgebonden vaardigheden zoals EQ, zelfvertrouwen, bewustmaking, en andere ‘soft skills’. Onze kinderen moeten de functie van een woord in een zin leren herkennen, maar tegelijk ook de functie van een individu in een maatschappij.

Daarnaast moeten ze leren dat die maatschappij baat heeft bij een zo groot mogelijke diversiteit, zowel van geslacht als van ras, huidskleur, geloof en andere onderscheidende kenmerken. Scholen moeten kinderen uiteraard kennis bijbrengen. Maar de nadruk zal steeds meer moeten liggen op het vormen van ‘complete’ personen, die een degelijke kennis koppelen aan een evenwichtige persoonlijkheid.

Scholen moeten kinderen nieuwe werelden tonen, hun ogen openen voor de vele mogelijkheden in deze wereld, zowel voor henzelf als voor alle anderen. De leerlingen moeten hun evenwicht vinden op de balk in de gymles maar ook het evenwicht tussen intelligentie en emotie. Dat gebeurt niet met een eenmalige actie tegen pesten, maar enkel als aandacht voor emotie toegevoegd wordt aan de competenties.

Een ambitieuze doelstelling voor het onderwijs, en ongetwijfeld een die weerstand zal ondervinden. Maar als we de maatschappelijke relevantie van ons onderwijs zo hoog mogelijk willen houden, is deze ingreep noodzakelijk. Ik kijk nu al uit naar de dag dat ‘equality’ en ‘diversity’ niet langer te bereiken idealen zijn, maar een verplicht vak in het onderwijs.

Door Anouska Post, regional Vice president Sales NGO at Salesforce.org

Salesforce, hét customer success platform, en ‘s werelds marktleider op het gebied van CRM, stelt bedrijven in staat op een geheel nieuwe manieren verbinding te maken met hun klanten. Ga voor meer informatie over Salesforce (NYSE: CRM) naar www.salesforce.com.