Zelforganiserende teams zijn populairder dan ooit. Bij goed werkende teams zie je een enorme passie, daadkracht, groei en veel tevreden klanten. Maar goede zelforganiserende teams zijn geen vanzelfsprekendheid. Hoe geef je leiding aan deze teams? Hoe creëer je een omgeving waarin ze kunnen groeien, zich kunnen ontwikkelen én samenwerken?

Agile is een veelgebruikte methode om zelforganiserende teams te laten vliegen. Het verhoogt de wendbaarheid, focus op de klant en samenwerking binnen de teams. Veel leidinggevenden krijgen het advies om ‘op hun handen te zitten’, om het team te vertrouwen en ze alle ruimte te geven. Dit is een goedbedoeld advies dat in de praktijk erg gevaarlijk kan zijn. Het is belangrijk om op een goede manier wél grip te houden over de zelforganiserende teams. Helemaal loslaten kan resulteren in lage prestaties, chaos, onduidelijkheid en teleurstelling bij klanten. Hoe zorgt een leidinggevende dan wel voor een positieve vibe, succesvol team en tegelijkertijd grip?

Na tien jaar lang ervaring in agile-leidershap heb ik een toolkit ontwikkeld voor agile-leiders, bestaand uit de volgende componenten:

  • Inspireer op het doel
  • Faciliteer eigenaarschap
  • Leer sneller van klanten
  • Ontwerp betere gewoontes

Inspireer op het doel

Zelforganiserende teams zijn succesvoller als ze slimmer werken, niet harder. Niet door meer te doen, maar door minder. Niet door meer rapporten op te leveren, maar door samen met de klant rapporten te maken die echt waardevol zijn. Niet door meer telefoongesprekken te voeren, maar door de informatie op de website uit te breiden of de klantreis te verbeteren, waardoor er minder klanten hoeven te bellen. Zelforganiserende teams kunnen dit, doordat ze elkaars inzichten combineren en snel feedback van klanten ophalen en gebruiken. Dit resulteert in steeds slimmer werken.

Het is hierbij cruciaal dat het duidelijk is wat ze moeten bereiken en wat het hoger liggende doel is. Succesvolle agile-leiders zorgen er daarom voor dat teams geïnspireerd worden met een helder doel dat zo dicht mogelijk bij de échte klant ligt.

Nieuwe leiders hebben daarom de vaardigheden om de horizon te verleggen, om te inspireren, om zich voor (grote) groepen kwetsbaar op te stellen en om keuzes te maken die bijdragen aan het hoger liggende doel. Focus op het doel ontstaat door vooral ‘nee’ te zeggen tegen alles wat niet bijdraagt aan dit doel.

Maximaliseer eigenaarschap

Agile-leiders stimuleren teams om eigenaarschap (ownership) te pakken over hun werkzaamheden en daarmee hun doelen. Dit is daadwerkelijk aanwezig als teams zich eigenaar voelen van de producten en diensten die ze leveren en zich verantwoordelijk voelen voor de resultaten daarvan. Teams die ownership pakken, zijn anders. Ze zijn proactief, hebben een vibe en energie om echt impact te leveren voor de klant. Ze denken in oplossingen, gaan door als het tegenzit, werken samen, geven elkaar feedback, zijn open-minded en leren continu.

Figuur 1. Toolkit voor agile leiders

Het is belangrijk dat nieuwe leiders de juiste mate van vrijheid geven aan de teams. Te weinig vrijheid resulteert in demotivatie, frustratie en teleurstellingen. Teveel vrijheid daarentegen resulteert in chaos en teleurstellingen. Succesvolle leiders herkennen de volwassenheid van hun teams en geven hun de benodigde vrijheid om ownership te pakken. Daarnaast houden ze de groei van de teams in de gaten, waarop die vrijheid dient te worden aangepast.

Leer sneller (van klanten)

Het is eenvoudig om geblinddoekt in de trein te zitten, maar onmogelijk om geblinddoekt auto te rijden. Daarvoor is het verkeer te onvoorspelbaar en te complex. Hetzelfde geldt voor de markt die complex en dynamisch is en waar het cruciaal is om feedback te krijgen en daarvan te leren. Een snelle leerlus met de gebruikers verwijdert de blinddoek van de teams. Hierdoor kunnen ze vlot reageren op wensen en veranderingen vanuit de markt.

De metric Time2Learn (T2L) meet de totale doorlooptijd van een idee of verbetering tot het leren van feedback van echte gebruikers. Dit is dus inclusief het maken, het in de markt zetten en het door klanten laten gebruiken van het idee of de verbetering. Ook het verzamelen van feedback valt daarbinnen.

Succesvolle Agile-leiders hebben dan ook de vaardigheid om een omgeving te creëren waarbij teams snel feedback krijgen van klanten en daarnaast veilig kunnen experimenteren.

Ontwerp betere gewoontes

Een gewoonte is een handeling of gedrag waaraan men gewend is. Doorgaans voeren we deze gewoonte uit zonder er expliciet over na te denken. Voorbeelden van gewoontes zijn: tandenpoetsen, remmen voor rood, bij spanning schouders optrekken of boos worden als er iets fout gaat.

Agile-leiders zijn zich bewust van de gewoontes die bijdragen aan de agile-cultuur en gewoontes die dit (nog) niet doen. Ze zijn zich extra bewust van hun eigen gewoontes en het voorbeeldgedrag dat ze daarmee tonen. Ze sturen bewust op het creëren van gezonde gewoontes die de organisatie en het systeem beter maken.

Succesvolle agile-leiders hebben daarom de vaardigheid om een echte leider te zijn van de cultuur. Ze verpersoonlijken de cultuur met hun eigen karakter en persoonlijkheid. Ze creëren een cultuur van inspiratie, focus op de doelen, samenwerken in teams, leren van klanten en openstaan voor feedback.

Peter Koning
Peter Koning is senior leadershipconsultant bij IT-dienstverlener Prowareness. Hij is tien jaar lang agile-leider geweest in diverse organisaties en situaties. Hij schrijft boeken, geeft trainingen/workshops en coacht diverse leiderschapsteams.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Laat alsjeblieft een reactie achter!
Laat hier je naam achter