“Bang?”, vraag ik. “Waarom zou ik daar bang van moeten worden?” Mijn vrouw was verbaasd dat ik het niet een beetje eng vond om binnenkort de uitslag te krijgen. MyHeritage had afgelopen kerst namelijk een aanbieding: een DNA-scan voor 39 euro. Dat kon ik niet laten schieten. Ik heb er meteen ook een aangevraagd voor Suzan. Zij was aanvankelijk echter niet heel gelukkig met haar kerstcadeau: “Dus nu weet ik straks welke enge ziektes ik ga krijgen? Nou, bedankt.”

Tsja. Ik ben niet bang aangelegd, en mij lijkt alle extra informatie alleen maar handig. Dan kan je er misschien nog iets aan doen. Maar eerlijk gezegd willen veel mensen die ik erover spreek helemaal niet weten welke ziektes ze kunnen gaan krijgen. Dat MyHeritage een DNA-scan kan doen voor 39 euro heeft vermoedelijk alles te maken met de snelle technische vooruitgang en de toegenomen concurrentie.

Goedkope scans werden als eerste aangeboden door 23andme. Het bedrijf verlaagde de prijs van 990 naar 69 dollar in vier jaar tijd. 23andme was de ster van de techscene, totdat de FDA ingreep. 23andme deed namelijk iets wat leek op medisch advies geven. En een techbedrijf is nou eenmaal geen medisch instituut. Dus beperkt 23andme, net als MyHeritage en vele andere, zich nu tot informatie over jouw afkomst (voorouders) en wat basale, niet-medische gegevens.

Maar wanhoop niet, jij bent de eigenaar van jouw code. Je krijgt ook de ruwe dataset die uit de analyse is gekomen. En deze dataset kan je weer uploaden in platforms waar de FDA niks over te zeggen heeft. Op die manier krijg je alsnog inzicht in de betekenis van al die data voor jou persoonlijk. Sommige zijn medisch gericht, andere zijn bijvoorbeeld bruikbaar voor sporters die precies willen weten waar ze aanleg voor hebben, en welke voeding het beste voor hun genotype werkt.

Eigenschappen

Ik probeerde Promethease. Voor slechts vijf dollar matchen ze jouw genen tegen een enorme database aan medische publicaties. Hier komt een profiel uit met goede, slechte en neutrale eigenschappen. Promethease geeft een waarde aan de impact en geeft weer hoeveel groter de kans is dat je een bepaalde eigenschap krijgt door dat specifieke gen. Bijvoorbeeld, je hebt gen XYZ en daardoor heb je 2,1 keer meer kans op dementie. Of jouw gen ABC geeft 70 procent lagere kans op kaalheid. Of gen BLABLA geeft 60 procent lagere kans op diabetes type-1. Tevens geven ze het aantal medische publicaties weer dat deze stelling ondersteunt.

“Als we allemaal uit code bestaan, dan kunnen we dus ook gehackt worden”

Je moet behoorlijk goed kunnen lezen en stalen zenuwen hebben om het allemaal tot je te nemen. Soms kan het voorkomen dat het ene gen een verhoogde kans geeft op een ziekte, terwijl een ander gen de kans op diezelfde ziekte juist verlaagt. Soms kan het nuttig zijn om deze informatie te hebben. Iemand met aanleg voor diabetes kan zijn levensstijl preventief aanpassen, en een duidelijke aanleg voor borstkanker kan je ertoe aanzetten extra onderzoeken te doen.

Maar wat als het een ziekte is waar nog geen geneesmiddel voor is? Of wat als je meer aanleg voor spiergroei of dik haar zou willen? Kon je je DNA, net als computercode maar herschrijven, zou je denken. Nou, dat kan! Zie hier: Crispr/Cas! Dit is een manier om via een specifiek eiwit een soort schaartje in te zetten dat stukjes van je DNA kan open- of wegknippen, om er andere genen tussen te plakken. En ja, die benodigde soort eiwit wordt voorgeprogrammeerd op een computer.

Herschrijven

Je kan dus jezelf herschrijven via software, en wat klinisch materiaal. Klinkt far fetched, maar er wordt zelfs al gewerkt aan homekits voor de mensen thuis. Odin levert je een kit voor 140 dollar, waarmee je bacteriën of schimmels kan veranderen. Sommige biohackers willen verder gaan en zichzelf genetisch veranderen. Josiah Zayner, een biochemicus en voormalig NASA-wetenschapper, is al begonnen zichzelf te behandelen. Wil hij slimmer worden? Een ziekte bestrijden? Nee, hij wil meer spieren (zucht).

Wie heeft eigenlijk het intellectuele eigendom van mijn code, vraag ik mij af. Ben ik dat, of degene die de code hebben gemaakt (mijn ouders)? Volgens de Nederlandse wet is het IP van software voor de bouwer, tenzij expliciet anders vastgesteld in een contract. Best lastig een contract opstellen met je ouders, als je nog niet bestaat… Ik ga er dus maar even van uit dat ik het IP heb op al mijn code.

Gehackt worden

Oké, maar als we allemaal uit code bestaan die ook nog te wijzigen is, dan kunnen we dus ook gehackt worden. Niet jijzelf natuurlijk, maar wel jouw code. Er zijn al hackers die exclusief bezig zijn DNA-gegevens te stelen. Als je namelijk de goede DNA-database hackt, kan je straks zo achterhalen welke prins nóg een dochtertje heeft. Dan weet je ook of iemand ergens aanleg voor enge ziektes heeft en of je hem wel moet willen verzekeren. Die gegevens zijn goud waard.

“Wie heeft eigenlijk het intellectuele eigendom van mijn code? Ben ik dat of mijn ouders?”

Als anderen mijn DNA te pakken krijgen, of erger daar patent op gaan aanvragen, wat dan? Moet ik straks aan Monsanto 5.000 euro per jaar licentie betalen voor die blauwe, staar-resistente ogen waarop zij net patent hebben gekregen? Als je daar goed over nadenkt, snap je wel waarom deze DNA-scans opeens zo verschrikkelijk goedkoop zijn geworden. En dat is best een beangstigend idee als je weet dat de CEO van de marktleider (23andme), tevens de vrouw is van Sergei Brin, oprichter van Google.

Alles wat jij (en anderen) wil weten over jezelf, je voorouders en jullie (potentiële) kinderen is straks op te zoeken via Google. Het zou me niet verbazen als Cambridge Analytica al werkt aan het downloaden van de gegevens. Trumps herverkiezing is dan zowat gegarandeerd, hij hoeft alleen maar letterlijk in te spelen op het DNA van het Amerikaanse publiek.

Dáár word ik toch wel een beetje bang van…

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Laat alsjeblieft een reactie achter!
Laat hier je naam achter