Selfservice-analytics en business-intelligence (BI) zijn aan een opmars bezig. Zeker nu de hoeveelheid data binnen organisaties in rap tempo toeneemt, bieden selfservice tools allerlei mogelijkheden om sneller in te spelen op kansen en bedreigingen. Maar: een data-driven culture ontstaat niet vanzelf. Vier lessen voor ambitieuze organisaties die aan de slag willen met selfservice tools.

Data is het nieuwe goud, zo luidt het cliché dat, zoals alle clichés, veel waarheid bevat. Van producttekeningen en catalogussen tot bestelinformatie en reviews van gebruikers: bedrijven en organisaties beschikken over overstelpende hoeveelheden gegevens die, mits goed aangewend, veel meer richting kunnen geven aan de strategische besluitvorming.

En met de digitale transformatie die zich momenteel voltrekt zal de databerg alleen maar verder toenemen. Geavanceerde sensortechnologie zorgt ervoor dat fabrikanten steeds meer informatie uit de door hen geleverde machines en apparaten kunnen halen.

Opmars

Tegelijkertijd lukt het nog lang niet elke organisatie om data effectief commercieel te exploiteren en er daadwerkelijk waarde uit te halen; de hoeveelheid data is simpelweg te groot, en databeheer en -analyse alleen aan de IT-afdeling overlaten is vaak niet reëel vanwege tijd- en capaciteitsgebrek.

Om meer lijn en snelheid te brengen in het databeheer krijgen ook ‘gewone’ businessgebruikers daarom steeds vaker tools in handen om zelfstandig gegevens te combineren, visualiseren en analyseren. Steeds meer bedrijven en organisaties kiezen namelijk voor selfservice-analytics en business-intelligence (BI). Ze geven mensen in alle geledingen van de organisatie een rol bij het verzamelen en verkennen van data.

Organisaties doen dat vanuit de gedachte dat businessgebruikers op een laagdrempelige manier zélf datavraagstukken moeten kunnen oppakken, zonder dat er kostbare tijd verloren gaat en zonder dat daarvoor ingewikkelde toepassingen of uitgebreide trainingen nodig zijn. Op die manier kunnen verbanden en trends sneller ontdekt worden en wordt het gemakkelijker om snel in te spelen op kansen en bedreigingen in de markt – met al het vermeende concurrentievoordeel dat daaruit voortvloeit. Er zijn toepassingsmogelijkheden te over: van snelle financiële analyses en verkoopoptimalisatie tot laagdrempelige fraudedetectie.

Data-driven culture

En dat is slecht nieuws voor de traditionele datascientist, zo stelt Gartner. Volgens het Amerikaanse IT-onderzoeks- en adviesbureau zal de data-output van businessgebruikers met selfservicetools vanaf 2019 die van professionele, getrainde data-analisten overstijgen. De hoeveelheid data die organisaties genereren zal, onder invloed van de digitale transformatie die zich momenteel op alle organisatieniveaus voltrekt, alleen maar verder toenemen.

Nieuwe digitale technologieën als kunstmatige intelligentie, het internet of things (IoT) en cloudanalytics leiden tot nieuwe, disruptieve businessmodellen, nieuwe omzetstromen én gigantische hoeveelheden data. Daarmee groeit ook de behoefte aan analytics flink, zo is de verwachting. Niet voor niets worden in een recent onderzoek van Gartner (waarbij ruim drieduizend CIO’s uit 98 landen werden ondervraagd) BI en analytics het vaakst genoemd als dé onderscheidende, strategisch belangrijke technologieën, waarin ook het meest geïnvesteerd wordt. Het doel: komen tot een data-driven culture, waarin data en inzicht ín die data leiden tot nieuwe digitale producten en dienstverlening en tot een hechtere relatie met klanten.

Chaos

Daar komen de selfservice-analytics- en BI-tools om de hoek kijken, waarbij gewone businessgebruikers zoals gezegd een belangrijke rol krijgen bij data-analyse. Tegelijkertijd is het doorgaans niet voldoende om gebruikers simpelweg toegang te geven tot data en tools; daarvoor verschilt het niveau in kennis en ervaring simpelweg te veel. Training, support en een goede onboarding zijn noodzakelijk om te garanderen dat de gemiddelde gebruiker van selfservice tools tot waardevolle output komt.

Ook bedrijven en organisaties die al goed op weg zijn naar een door data gedreven organisatiecultuur vergalopperen zich nog weleens als ze selfservice introduceren. Zeker in grote organisaties kan het aantal gebruikers al snel oplopen tot honderden of zelfs duizenden, wat zonder een strakke regie en zonder doordacht plan van aanpak zomaar kan resulteren in chaos.

Goed communiceren

Om het gebruik van selfservice tools in goede banen te leiden en te zorgen voor een goed fundament, zijn er vier gebieden waarop ambitieuze organisaties zich zouden moeten richten. Om te beginnen zouden organisaties initiatieven op het gebied van selfservice niet moeten beschouwen als op zichzelf staande eenheden, maar als cruciale activiteiten die direct bijdragen aan de doelen van de organisaties.

Nog te vaak laten organisaties na om goed te communiceren over zakelijke successen die zijn behaald met behulp van via selfservice vergaarde en geanalyseerde data. Het delen van successen zorgt voor meer vertrouwen in en draagvlak voor selfservice. Ook stimuleert het meer gebruikers om met selfservice aan de slag te gaan binnen hun eigen afdeling of businessunit.

Het draagvlak voor een succesvol initiatief op het gebied van selfservice staat of valt dus met de mate waarin businessgebruikers betrokken worden. Het kan in dat licht ook geen kwaad om gebruikers een actieve rol te geven bij het ontwerpen, ontwikkelen en ondersteunen van selfservice. Wat zijn de specifieke behoeftes vanuit de organisatie? En: hoe kan de IT-afdeling daarop inspelen? Juist door de IT-afdeling en businessgebruikers al in een vroeg stadium aan elkaar te koppelen, ontstaat er vertrouwen en draagvlak.

Implementatieplan

Verder zijn selfservice-analytics en BI gebaat bij flexibiliteit. In hoeverre maakt het databeheermodel eigen verkenning van data door businessgebruikers mogelijk? Doorsneegebruikers zullen worden afgeschrikt door al te starre, inflexibele frameworks. Tegelijkertijd zal een gebrek aan goed databeheer ervoor zorgen dat sommige gebruikers zich overvoerd voelen door de grote hoeveelheden irrelevante data. Ook bestaat het gevaar dat gebruikers (onbewust) wet- en regelgeving overtreden. Advies aan CDO’s en CIO’s: zoek op het vlak van data governance naar de juiste balans.

Laatste advies: zorg voor een goed doordacht implementatieplan. Een goed plan zorgt voor enthousiasme bij gebruikers die snel met de selfservicetools aan de slag willen, en maakt tegelijkertijd duidelijk hoe gebruikers de nieuwe tools kunnen toepassen op hun eigen specifieke businessuitdagingen. Een formeel implementatieplan helpt bij het standaardiseren van het proces van ingebruikname en maakt het eenvoudiger om binnen de organisatie snel op te schalen.

Arnoud van Gemeren is hoofdredacteur van CIO Magazine, Boardroom IT en voormalig hoofdredacteur van TITM (Tijdschrift IT Management) en Outsource Magazine. Hij heeft een lange staat van dienst in de Nederlandse IT-mediawereld. Na een start bij een redactiebureau, was hij als hoofdredacteur van 1996 tot 2001 bij uitgeverij Array Publications verantwoordelijk voor diverse IT-vakbladen. In 2001 sloot hij zich aan bij een adviesbureau op het gebied van marketingcommunicatie, Beatrijs Media Group. Vanuit dit bureau bleef hij als hoofdredacteur actief, onder meer voor Sdu Uitgevers.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Laat alsjeblieft een reactie achter!
Laat hier je naam achter