Digitaal platform voor de geosector

0

Het Kadaster transformeert van een traditioneel vastgoedregister naar een digitaal platform voor de geosector. De basis daarvoor is ‘gegarandeerd goede data’, zo vertelt CIO Jaco van Goudswaard. Deze is vervolgens beschikbaar voor burgers, overheden, onderwijs en andere belanghebbenden. “Iedereen kan met onze data fantastische dingen doen”, aldus de regisseur van deze omvangrijke digitale slag naar voren. “Zeker wanneer deze gegevens met die van anderen worden gecombineerd.”

Toen Jaco van Goudswaard een kleine twee jaar geleden aantrad, kende hij het Kadaster vooral als een organisatie die hem vertelt waar hij de eigenaar van is. “Ik merkte al snel dat hier veel meer speelt. Alles draait hier om de betrouwbaarheid van data, dat is de primaire uitdaging. Daarnaast moet de organisatie klaar zijn voor de toekomst. Ik verdeel die uitdaging bij voorkeur in blokken: vandaag, morgen en de dag na morgen. IT en digitalisering spelen in een sterk datagedreven organisatie een belangrijke rol.”

IT-organisaties zijn vaak meer bezig met de ballast die gisteren is gecreëerd dan met morgen of zelfs de dag na morgen, aldus Van Goudswaard: “Dat voegt nauwelijks waarde toe. Er blijft zo te weinig tijd over om je bezig te houden met de juiste dingen voor de toekomst. Dat proberen we binnen het Kadaster anders te doen. Er komt namelijk zo ontzettend veel op ons af, daar moet je gewoonweg klaar voor zijn: wendbaar, snel, schaalbaar.”

De nieuwe situatie weerspiegelt interoperabiliteit van business met IT, die bestaat uit vele autonome teams en externe leveranciers. Dit betekent een hoge mate van standaardisatie van activiteiten en technologieën, met als resultaat één IT-ecosysteem waarbinnen met leveranciers en andere partijen wordt samengewerkt. “We gebruiken hiervoor onze BusDevOps-teams en zien steeds meer hoe IT en business naar én in elkaar schuiven.”

Geoplatform

De digitale strategie is erop gericht een platform te bieden voor de geosector, waarmee het Kadaster een centrale rol gaat spelen in een groter ecosysteem. “We stellen onze data via api’s beschikbaar, zodat organisaties, burgers, onderwijsinstellingen en overheden deze kunnen gebruiken. Iedereen kan met deze gegarandeerd betrouwbare data fantastische dingen gaan doen, zeker wanneer deze gegevens met die uit andere bronnen worden gecombineerd. Het uiteindelijke doel is Nederland mooier en beter te maken en het is geweldig om daaraan te werken.”

“Door onze eigen disruptor te zijn, hebben we ook in de toekomst bestaansrecht”

“We hebben een schat aan gegevens, bijvoorbeeld over leegstand van panden. In combinatie met andere data kunnen bijvoorbeeld ruimtelijke plannen zo beter worden onderbouwd. Toch nog even over de betrouwbaarheid: wij zorgen ervoor dat we data van hoge kwaliteit beschikbaar stellen. Dáár zijn we verantwoordelijk voor. Niet voor wat er daarna mee gebeurt.”

De CIO beaamt: “Het uitvoeren van onze taak kan op een traditionele manier, maar aan de andere kant willen we als semioverheidsinstantie Nederland zo goed, efficiënt en tegen zo laag mogelijke kosten bedienen. Een platform voor het geodomein biedt daarvoor geweldige mogelijkheden. Neem een belangrijk thema als de energietransitie. Wij hebben heel veel informatie over wat er aan infrastructuur in en boven de grond zit. Door een combinatie met bijvoorbeeld KNMI-data kunnen belanghebbenden beter beslissen hoe en waar je gebruik kunt maken van natuurlijke energieopwekking. Eventueel meet je het sentiment via sociale media. Zo maak je veel betere keuzes.”

Interactie

Daarnaast wil het Kadaster kunnen anticiperen op eventuele toekomstige ontwikkelingen. Van Goudswaard: “Neem een technologie als blockchain, die delen van de keten waar wij onderdeel van uitmaken vanuit het perspectief van betrouwbaarheid kan helpen verbeteren. Door onze eigen disruptor te zijn, zorgen we dat we ook in de toekomst bestaansrecht hebben. Zelflerende systemen en kunstmatige intelligentie zullen ons op verschillende manieren gaan raken. Bijvoorbeeld om de kwaliteit van de data verder te vergroten. Het zijn dan ook onderdelen van ons te creëren platform. Andere zaken waar we naar kijken, zijn robotica, IoT, sensortechnologie en ongestructureerde data. De cloud is voor ons feitelijk al normaal, inclusief de security die daarbij hoort.”

“Wij zijn een ambitieuze organisatie en richten bij IT een ‘innovation and meeting hub’ in, vervolgt de CIO. “We werken hier zó enthousiast en passievol. Dat willen we graag met anderen delen. Bedrijven, particulieren, studenten en overheden nodigen we uit om interactie te hebben over nieuwe ontwikkelingen en mogelijkheden. We werken daartoe aan een innovatieve en inspirerende ontmoetingsplek waar de juiste vibe en energie kunnen ontstaan. Denk aan hackathons en andere activiteiten.”

Onvoorspelbaar

Jaco van Goudswaard heeft geen in beton gegoten idee hoe dat platform er technologisch uit moet zien. Het is veeleer een adaptief concept, gebaseerd op enkele architectuurprincipes, standaardcomponenten en maatwerk. “Zowel de vraag vanuit de markt als de technologische ontwikkelingen zijn niet of nauwelijks te voorspellen. Je moet zo wendbaar zijn dat je kunt omarmen wat je wil, en je niet gehinderd wordt door een rigide IT-landschap. Zorg dus dat je er klaar voor bent, maar zorg ook dat alles stabiel en betrouwbaar is, dat de security in orde is. Dat is een mooie uitdaging.”

“Het draait om de balans tussen innovatief zijn en je plek binnen een groter geheel”

“Qua technologie is het een combinatie van zelfbouw en zaken die al beschikbaar zijn, bijvoorbeeld in de cloud. Het belangrijkste is niet de manier waarop het tot stand komt, maar het feit dat we het beschikbaar stellen. Het is overigens pas een succes als er veel interactie is. We moeten dus zorgen dat we met de juiste partners de juiste gegevens op een makkelijke manier aanbieden; zowel gestructureerd als ongestructureerd. Op het moment dat er activiteit ontstaat, gaat het groeien.”

High-performance

“Als organisatie kunnen we dit alleen wanneer we een HPO zijn, een high-performance IT-organisatie”, aldus de CIO. “Daar zijn we enkele jaren geleden mee gestart. We sturen daar bewust op en hebben daarvoor een Obeya room ingericht die deels de traditionele MT-overleggen vervangt. Alles wat ons belemmert om een HPO te worden, wordt daar besproken. In 2018 hopen we echt een HPO te zijn en vervolgens is het zaak om het vol te houden. De innovatiekracht komt steeds nadrukkelijker vanuit IT, mede dankzij de gedreven mensen die hier werken en het jonge talent dat binnenkomt.”

Het feit dat je als IT onderdeel bent van een groter landschap, maakt dat ambities altijd moeten worden afgestemd met stakeholders. “Het draait om de balans tussen innovatie en je plek binnen een groter geheel, bijvoorbeeld qua werkwijze. Het tweede spanningsveld is dat we continu bezig zijn met dingen die mensen binnen of buiten de organisatie kunnen raken. Blockchain kan bijvoorbeeld gevolgen hebben voor onze positie in de keten. Drones of gps zijn mogelijk van invloed op onze interne werkprocessen. Onze kennis en ervaring zetten we ook in, in het buitenland.”

Met Kadaster International doen ze dat feitelijk al. “Landregistratie is de basis van economische groei en stabiliteit. Ondertussen heeft 70 procent van alle landen ter wereld nog geen centraal vastgoedregister. Daar liggen dus kansen. Om het bedrijf en andere stakeholders mee te krijgen in de ontwikkelingen, laten we voortdurend zien wat er allemaal mogelijk is en waarom iets een bijdrage levert aan Nederland en daarbuiten”, aldus Van Goudswaard.

Anticiperen

Is er ook iets waar hij als CIO wakker van ligt? “Ik lig niet zo gauw wakker, maar de grootste nachtmerrie denkbaar is dat onze data niet betrouwbaar blijkt te zijn. Om die reden monitoren we continu proactief onze systemen. Tijdens de recente aanvallen van ransomware was er dan ook geen paniek en hebben we direct op de gebeurtenissen kunnen anticiperen. Wel zagen we in de tooling dat we risico’s liepen op een aantal telefoons. Het bleek vals alarm, veroorzaakt door een zeldzame samenloop van omstandigheden, maar ik ben trots op het feit dat we volledige controle hadden.”

“De grootste nachtmerrie denkbaar is dat onze data niet betrouwbaar blijkt te zijn”

Van Goudswaard voorziet dat de rol van IT gaat veranderen. “Over een paar jaar ben je als CIO de technologie-broker van de organisatie. IT gaat dan zaken koppelen, de security regelen en zich ontfermen over de datahuishouding. Je concurreert straks immers op IT-componenten. Binnen onze organisatie raakt IT heel veel dossiers. Dat heeft natuurlijk voor een deel te maken met de situatie dat we een sterk datagedreven organisatie zijn. Hetzelfde geldt voor verzekeraars, banken, enzovoorts. De traditionele CIO die alleen ‘levert’, kent geen toekomst. Business en IT zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Een CIO omarmt dit en verbindt. In een datagedreven organisatie zou dat zomaar het profiel van de CEO kunnen worden.”

Authentiek

Gevraagd of hij qua carrière zelf ook verder kijkt dan IT, antwoordt Jaco van Goudswaard dat hij weliswaar merkt dat zijn type leider in de belangstelling staat, maar daar is hij niet gevoelig voor. “Ik doe wat ik belangrijk vind. Wanneer je, zoals wij, bijdraagt aan oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken en, zoals hier binnen IT, ergens authentiek in gelooft, dan komt het vervolg vanzelf. Binnen het Kadaster, de overheid of misschien wel daarbuiten. We doen hier alles met de juiste intenties en daar zijn we trots op. Tegen collega’s die vanuit dezelfde drijfveer ook het verschil willen maken, zou ik zeggen: ruim je huis op en zorg dat je klaar bent voor de dag na morgen.”

Hotze Zijlstra
Hotze Zijlstra (1964) is taalkundige en heeft al meer dan 30 jaar ervaring in het journalistieke domein. Als ‘vaste freelancer’ doet hij thans de hoofdredactie van CDO Magazine en maakt hij dragende artikelen voor de uitgaven BAAS en CIO Magazine.