IBM Watson Amsterdam Summit 2017: Klaar voor innovaties van morgen

0

Digitale disruptie is geen toeval. Zowel de massale technologie-gedreven verandering die traditionele bedrijven overkomt, als de pogingen van oude en nieuwe organisaties om zelf verstorend te zijn hebben drie ingrediënten als basis: de juiste strategie, technologie en architectuur.

Tijdens de IBM Watson Amsterdam Summit kwamen vooral het ‘wat’ en ‘hoe’ van het fenomeen tot leven.

Erno Doorenspleet, security expert bij IBM vatte de dag samen in een enkele quote van Max Verstappen: “Het is simpel. Je finisht of je finisht niet. Of in dit geval: je start of je start niet.” Een mooie link naar Watson en de zaken die tijdens de bijeenkomst op 14 juni aan de orde kwamen: hoe organiseer ik digitale disruptie en hoe maak ik het succesvol en veilig? Van alle zakelijke beslissingen zal 80 procent over een paar jaar ondersteund worden door artificiële intelligentie (AI).

Het optimaal integreren en inzetten van data, samen met de nieuwe inzichten verkregen door AI, zal klantervaringen aanzienlijk verbeteren, nieuwe initiatieven stimuleren en omzetgroei bevorderen. “Wij, de maatschappij creëren disruptie”, aldus Doorenspleet. “Ik ben benieuwd wie van ons de volgende is.”

“Kunstmatige intelligentie wordt al toegepast binnen de helft van de Fortune 500”

Buzzterm

De reden waarom bedrijven, leiders en leveranciers maar blijven praten over digitale disruptie komt misschien doordat het zo lastig is om de vinger erachter te krijgen. Veelal is het een buzzterm die vooral voorkomt in de gelikte presentaties van adviseurs en marktpartijen, terwijl gevraagd naar praktijkvoorbeelden steevast verwezen wordt naar ‘successen’ als Airbnb, Uber en aan de andere kant van het spectrum: Kodak, Motorola en Nokia.

Het leuke van de Watson Amsterdam Summit was dat digitale verstoring en mogelijkheden in de hippe, sterk informele locatie echt zichtbaar en tastbaar werden. Tijdens de presentaties door klanten, maar ook gedurende de diverse demonstraties. Denk aan door middel van cognitieve technologie vervaardigde muziek, koffie of intelligente ondersteuning in het dagelijkse leven – zowel op het werk als privé.

Het thema was ook sterk verweven in de drie tracks van de dag: hoe technologie de financiële functie verandert, hoe gaan we om met alle securityvraagstukken waarmee we te maken krijgen door AI, en hoe leidt integratie van cloud, data en innovatie tot nieuwe businessmodellen en samenwerkingen. Allen onderstrepen het feit dat we al in een behoorlijk digitaal gedreven, slimmere wereld leven.

Ondergedompeld

“We zijn allemaal ondergedompeld in data”, opende Peter Zijlema de bijeenkomst. IBM’s vaandeldrager in Nederland en de Benelux memoreerde aan het gegeven dat technologie inmiddels geen obscuriteit is, maar in het directe zicht en belang van nagenoeg iedereen. “Binnen bedrijven groeit het besef dat we iets moeten met die digitalisering. En kijk hier om je heen: maar liefs 450 mensen uit het vak bijeen. Mensen en machine maken gecombineerd een verschuiving mogelijk voor jullie en onze klanten. Het is ‘disruption all over the place’.”

Bedrijven in traditionele sectoren en markten hebben volgens Zijlema geen keuze; het is ‘disrupt or be disrupted’. Gelukkig kiezen steeds meer organisaties voor het eerste.

“Digitale disruption is geen toeval, Het vereist strategie, technologie en architectuur”

“Kunstmatige intelligentie wordt al toegepast binnen de helft van de Fortune 500. Door interne en al dan niet publieke externe data uit verschillende bronnen te combineren kunnen ondernemingen vijf keer sneller groeien dan de anderen in de markt.”

De IBM-leider benadrukte het nogmaals: de combinatie van mens en machine maakt het onderscheid. “Mensen hebben diverse unieke eigenschappen, maar er zijn ook zaken waar we in mindere mate voor bedoeld zijn. Procesmatige taken bijvoorbeeld, die kun je maar beter ‘offloaden’ naar de technologie.” Zo’n cognitief systeem doet het sneller, beter en onbevooroordeeld. Intussen kan het begrijpen, redeneren, leren en interacteren.

Peter Zijlema had er duidelijk zin in bij B-Amsterdam, een smeltkroes van technologie-gedreven startups en corporates: “Wat mij betreft gaan we vandaag connecties maken, opportunities zien, kennismaken met nieuwe mogelijkheden en vervolgens zelf de markt disrupten.”

Bedreiging

“Digitale disruption is geen toeval”, stelde vervolgens Gerhold Runneboom, binnen IBM Benelux verantwoordelijk voor Solutions & Business Development. “Het vereist strategie, technologie en architectuur.” Maar voor hij tot de diepere inhoud achter die woorden kwam, schetste ook hij het veranderende landschap van enerzijds wegkwijnende grote corporates en retailers, en aan de andere kant de disruptieve krachten en bedrijven die hieraan ten grondslag liggen. “Sinds het jaar 2000 is 52 procent van de Fortune 500 failliet gegaan, overgenomen of opgehouden te bestaan.”

Ook IBM’s eigen wereldwijde C-Suite-onderzoek toont volgens Runneboom aan dat het merendeel van de leiders de digitale bedreiging van buiten onderkent. “De concurrentie is in toenemende mate geboren op internet, data-vaardig en ‘asset light’. Als traditionele organisatie kun je met die kennis achteroverleunen of daadwerkelijk iets doen. De overgrote meerderheid, 80 procent, kiest voor dat laatste en past zich aan aan de veranderende omgeving.”

Datagedreven

Belangrijk is dat bestaande bedrijven over de juiste data moeten beschikken, maar ook over de vaardigheden om daar wat mee te kunnen doen. Het maakt volgens de IBM’er niet uit of je een bank bent, een verzekeraar of een speler in de wereld van de logistiek. Data in combinatie met de juiste technologie – blockchain, sensoren, analytics, cloud, enzovoorts – biedt talloze mogelijkheden voor verbetering of verstoring.

Runneboom: “Alles draait uiteindelijk om een slim product, de juiste data en een flexibele infrastructuur. Neem het door IBM ingelijfde Weather Company, ’s werelds grootste private leverancier van weerdata, dat via de eigen api dagelijks 26 miljard weeradviezen geeft aan miljoenen consumenten en duizenden bedrijven over de gehele wereld.”

Ook Weather Company kan dankzij toepassing van cognitieve technologie begrijpen, redeneren, leren en interacteren, zoals Peter Zijlema al eerder aanstipte. Runneboom noemde vervolgens een aantal initiatieven die, ongeacht hun fase van volwassenheid, gebaseerd zijn op dat basisprincipe: autobedrijf PON (proactieve sales), Nine Connections (effectievere informatiedeling via social media), Ramlab (ecosysteem voor 3D-printing van metalen scheepsonderdelen). Initiatieven die later tijdens de breakouts aan de orde zouden komen. Naast diepere aandacht voor onder meer blockchain, cloud en security.

“We worden in Europa ‘gesqueezed’ door een platform-tsunami vanuit de VS”

Vier lagen

De IBM-man kwam plenair nog even terug op zijn stelling dat disruptie geen toeval is. Wie er echt handen en voeten aan wil geven moet dat op vier lagen doen. Allereerst op het niveau van de applicatie. “Dat is de interface, waarbij het voor een deel draait om het gebruiksgemak en de beleving.” Een goede interface geeft het product een meerwaarde, zoals Spotify ten opzichte van een cd, of de Philips Hue in vergelijking met een gewone gloeilamp. Daarnaast dient de oplossing of service volgens Runneboom cognitief te zijn, en te interacteren op basis van intelligentie. Niveau drie is de juiste data. En tenslotte moet alles draaien op een flexibele infrastructuur. Runneboom: “Dit alles stelt je in staat om technologie effectief toe te passen binnen jouw business.”

Nog meer voorbeelden? Neem de Smartlock, een fietsslot voor e-bikes, dat bij diefstal op basis van IoT en blockchain een signaal stuurt naar politie en verzekeraar. Denk aan cognitieve ondersteuning voor een hogere veiligheid en preventief onderhoud op bijvoorbeeld boorplatformen en andere industriële omgevingen. Of Cloud Nanny, een applicatie voor elektronische devices, die Watson gebruikt om te voorkomen dat kinderen terecht komen op foute sites. “Het werkt dankzij een goede interface en het combineren van data in een intelligente omgeving.”

Platform-tsunami

Als afsluiter van het plenaire deel sprak Ken van Ierlant over de opmars van digitale platformen. Hij is Digital Thought Leader van het KNVI en Global Leader Digital Platform Program van het in digitale transformaties gespecialiseerde Virtual Clarity. In laatstgenoemde hoedanigheid is hij druk met het begeleiden van grote organisaties in hun digitale transformatie, daarmee loodst hij hen richting de toekomst, al weet nog niemand precies hoe die eruitziet.

De opmars van digitale platformen, gestuwd door veelal Amerikaanse technologiereuzen, is volgens Van Ierlant echter evident. “In Silicon Valley is alle ontwikkeling gericht op het bouwen van disruptieve platformen. In de loop der jaren zijn diverse startups hier groot en krachtig mee geworden. Met cloudgebaseerde technologie die bovendien dagelijks kan worden verbeterd. We worden in Europa ‘gesqueezed’ door een platform-tsunami vanuit de VS.”

Leiderschap

“Intussen zijn er in Europa veel grote bedrijven die niet groeien. McKinsey waarschuwt al dat veel bedrijven zullen gaan verdwijnen.” De reactie om als antwoord daarop grote IT-projecten op te tuigen, is volgens de specialist de verkeerde weg. “Je zou maar CEO zijn van een Nederlandse bank zijn en pretenderen dat je technologiebedrijf bent. Ga je dan platformen bouwen die in de markt al voorhanden zijn? Een grote speler als Google kan zo’n bank in een keer naar binnen trekken.”

Van Ierlant memoreerde aan het feit dat grote investeringen in eigen ontwikkeling en IT te veel geld kosten en te weinig opleveren. Daardoor blijven te weinig middelen over voor ‘change’. Het is derhalve tijd om technologie als een dienst af te nemen: digitale, immateriële activa, die cashflow en waarde creëert. De omarming van de juiste platformen leidt tot 80 procent lagere operationele IT kosten, zodat je weer concurrerend kunt opereren in de markt.

Van Ierlant: “We moeten afscheid nemen van legacy en een greenfield-situatie creëren. Er is geen tijd en geld om op een makkelijke manier digitaal te transformeren.” Een verandertraject dat in zijn ogen geen IT-ding is, maar een businesstransformatie met impact op operationele en businessmodel. “Het gaat om digitaal leiderschap en het vraagt om ballen om het echt te gaan doen.”

Hotze Zijlstra
Hotze Zijlstra (1964) is taalkundige en heeft al meer dan 30 jaar ervaring in het journalistieke domein. Als ‘vaste freelancer’ doet hij thans de hoofdredactie van CDO Magazine en maakt hij dragende artikelen voor de uitgaven BAAS en CIO Magazine.