Amsterdam ontwikkelt zich steeds meer als een knooppunt van activiteiten op het gebied van digital, design, data en disruptie. “Maar liefst elf procent van de beroepsbevolking werkt hier inmiddels in de tech-industrie”, vertelde Adjan Kodde, oprichter van het ruim een jaar geleden door Cognizant overgenomen Mirabeau tijdens de opening van hun gezamenlijke Digital Studio. Het bijeen brengen van uiteenlopende talenten en disciplines in de voormalige Kauwgomballenfabriek zal leiden tot nog veel meer innovatieve activiteiten.

Cognizant en Mirabeau plukken al langer de vruchten van de hoofdstedelijke dynamiek. De van oorsprong Amerikaanse IT-dienstverlener opende een kleine twee jaar geleden een zogenoemde Digital Business Collaboratory, waar organisaties nieuwe ideeën kunnen ontwikkelen om deze uit te bouwen tot levensvatbare producten. Mirabeau, een toonaangevende ‘digital agency’, had al van oudsher het hoofdkantoor in Amsterdam.

In de nieuwe Digital Studio worden meerdere technologieën en disciplines samengebracht – datascientists, designers, technologie-experts, menswetenschappers. “Iedereen kan hier samenwerken om nieuwe ideeën, omzetstromen en businessmodellen voor onze klanten te ontwikkelen”, aldus Sanjiv Gossain, die in Europa aan het hoofd staat van Cognizants digitale businessactiviteiten. “Dankzij de opening van onze Digital Studio hebben we onze werkruimte in Amsterdam verdubbeld. Het is bovendien een van de grootste digitale innovatie- en deliverycentra in Europa.”

Adjan Kodde en Sanjiv Gossain
Door de krachten te bundelen bedienen Cognizant en Mirabeau klanten met end-to-end oplossingen die cruciaal zijn om te slagen in een steeds veranderende digitale wereld. Gossain: “Met ontwerp, technologie en inzichten creëren we digitale strategieën. Een werkplek als deze is belangrijk voor creativiteit, samenwerking en het genereren van nieuwe ideeën. Het helpt mensen om anders aan te kijken tegen hun business, hun werk en hun privéleven. Het is een plek waar samengewerkt kan worden om de digitale disruptie daadwerkelijk vorm te geven.”

Industrie

Dat past goed bij Amsterdam, een stad die volgens haar eigen CTO Ger Baron een geschiedenis van 750 jaar technologie kent. Dit leidde reeds in de Gouden Eeuw tot een golf van innovaties: denk aan de eerste kranten, de effectenbeurs en natuurlijk de beheersing van water. “De eerste technologische revolutie aardde hier iets minder snel, want door de windmolenlobby kregen de stoomenergie en daarmee gepaard gaande industrialisering lastiger een voet aan de grond.” Baron voegde daaraan niet zonder ironie toe dat die visie gezien de huidige hang naar natuurlijke energiebronnen eigenlijk zo gek nog niet was.

“De stad wordt in toenemende mate software- en datagedreven”

Het imago van de stad is de afgelopen jaren overigens sterk veranderd. Nog maar enkele jaren geleden draaide alles om de Zuidas, inmiddels is de hoofdstad een bruisend geheel van grote en kleine bedrijven door elkaar. “Amsterdam is een levend laboratorium van en voor diverse moderne industrieën. We zijn als stad nergens de grootste in, maar we kenmerken ons door een grote hoeveelheid activiteiten op de meest uiteenlopende terreinen.”

Epicentrum

Inmiddels geldt Amsterdam als een van de epicentra van de huidige digitale revolutie. “Kenmerken zijn andere manieren van werken, een ander aanbod van producten en diensten, andere sociale structuren en een andere infrastructuur”, aldus de stads-CTO. “Daar horen ongetwijfeld ook andere manieren van bestuur bij, al hebben we daar als overheid nog niet echt een vastomlijnde visie op. Feit is dat we bewegen van een gecentraliseerde organisatievorm naar een steeds meer gedecentraliseerde samenhang.”

Baron gebruikte de term GovTech, een combinatie van overheid en technologie. “Ook de stad wordt in toenemende mate software- en datagedreven”, aldus de digitale stadsbaas. Nieuwe initiatieven die daarvan gebruik maken zijn autonome vaartuigen (Roboat), gedistribueerde vormen van informatieverzameling en -overdracht (meldpunten geluidsoverlast), manieren om gezonder te leven en armoedebestrijding. Men bouwt hiertoe minimum viable products en andere testomgevingen. Ger Baron doet daarbij als CTO een beroep op burgers en bedrijven. “Samen kunnen we onze stad verder verbeteren en een geweldige ruimte creëren voor iedereen.”

Aantrekkelijk

Aan Mirabeau-oprichter Adjan Kodde en de zijnen zal het niet liggen. “Inmiddels werkt hier maar liefst elf procent van alle mensen in de tech-industrie. De uitdaging is natuurlijk wel om je als bedrijf aantrekkelijk te zijn voor talent op de arbeidsmarkt. Onze Digital Studio, waar mensen fijn kunnen werken aan geweldige projecten, zal hieraan zeker bijdragen.”

De nieuwe werkomgeving is volgens Kodde ook een nieuw hoofdstuk in het Mirabeau-boek. “Als ondernemer moet je het hebben van een aantal zaken: visie, een goed team en soms ook een beetje geluk. Enkele jaren geleden hebben we onze internationale ambities uitgesproken, maar de realisatie bleek lastig, niet in de laatste plaats vanuit het perspectief van de service-delivery. Tot ineens Cognizant op de deur klopte. We gingen daarmee van 290 naar een kwart miljoen medewerkers, waarbij we letterlijk de planeet over getrokken werden.”

“Er zullen beroepen ontstaan die we nu nog niet kennen”

Na een paar maanden constateerden Kodde en Gossain evenwel dat er meer focus nodig was. Maar hoe bereik je dat, wanneer iedereen verspreid over de wereld werkt? “We hadden behoefte aan een geschikte ruimte. Ook hier lachte het geluk ons toe. Door omstandigheden kwam deze locatie beschikbaar en besloten we om hier alles samen te brengen. Een ideale plek, omdat Amsterdam zeer ambitieus is op technologiegebied, met volop startups, scale-ups en andere mooie initiatieven.”

Nieuwe businessmodellen

Een van de kenmerken van bedrijven die vormgeven aan digitale disruptie en ontwikkeling is dat ze in staat zijn om hun businessmodel aan te passen aan de nieuwe tijd. Organisaties moeten zich voortdurend heruitvinden, aldus de vooraanstaande Erasmus-bedrijfskundige Henk Volberda. Zeker in een tijd van digitale revolutie, waarin de gelijkheid toeneemt en businessmodellen transformeren. Een ontwikkeling die aangejaagd wordt door alom beschikbare technologieën als IoT, 3D-printing, robotica, cloud computing en kunstmatige intelligentie.

“Dit alles zal van grote invloed zijn op diverse sectoren”, vertelde de hoogleraar Strategisch Management en Ondernemingbeleid tijdens de opening van de Amsterdamse Digital Studio. “Maar ook op de samenleving als geheel. Kennis zal bijvoorbeeld veel sneller verouderd zijn. Daardoor zullen er wereldwijd miljoenen banen verdwijnen, maar er zullen ook heel nieuwe bij komen.” Beroepen die we nu veelal nog niet kennen.

Ontkenningsfase

De meeste bedrijven zitten volgens de hoogleraar in een ‘business model trap’. Ze blijven investeren in hun bestaande activiteiten en markten. Nieuwe technologieën of mogelijkheden worden daartoe ingezet om het oude te verbeteren. Daartoe luistert men vooral naar de bestaande klanten. “Een vorm van ‘fixatie’, die veel gevallen betekent dat je als organisatie in de ontkenningsfase verkeert.”

Veel verstandiger is het om nieuwe dingen te proberen, om met deze experimenten nieuwe klanten te werven. Businessmodellen hebben immers niet het eeuwige leven. Zodra het ene is uitgewerkt, kun je beter maar iets nieuws gereed hebben. Daarvoor kun je bijvoorbeeld voor ‘replicatie’, zoals de uitrol van nieuwe vestigingen in andere markten. Daarnaast zijn er bedrijven met een zogeheten ‘dual focus’, door twee businessmodellen naast elkaar te laten bestaan – neem KLM dat met Transavia ook een prijsvechter binnen de gelederen heeft.

Renewal

Wellicht de moeilijkste optie is ‘business model renewal’, waarvan Apple, Google en het Nederlandse DSM enkele aansprekende voorbeelden zijn. Laatstgenoemde bedrijf transformeerde zich sinds de oprichting in 1902 van staatsmijn via bulkchemie naar fijnchemie op het gebied van gezondheid, voeding en materialen.

“Het gaat in het nieuwe tijdperk om de combinatie van dingen”

Volberda: “Het is een vorm van vernieuwing die op korte termijn misschien niet het meeste oplevert, maar over de langere termijn de meeste waarde brengt.”
Zaken die deze vernieuwing mogelijk maken zijn uiteraard nieuwe technologieën. Maar ook andere manieren van aansturing en moderne organisatievormen met crossfunctionele en zelfsturende teams zijn belangrijk. Daarnaast worden idealiter ook nieuwe vormen van samenwerking omarmd, zoals co-creatie met partners of leveranciers.

Bedrijven doen er verstandig aan de vernieuwing in te zetten alvorens de financiële resultaten daar aanleiding toe geven. “Want dan ben je te laat”, aldus de deskundige. “Er is sprake van een onzichtbare S-curve die bij het stug vasthouden van het bestaande model al eerder de daling inzet.” Beter is het te kijken naar andere signalen zoals het opduiken van nieuwe concurrentie, het vertrek van kenniswerkers en het uitblijven van veranderingen in de top.

Opening

De uitdagingen liggen in de nieuwe, steeds verder digitaliserende wereld niet op het gebied van technologie. Wel kunnen design, data en specifieke technologieën in de front- en backend helpen om op een vernieuwende manier zaken te doen. Of zoals Sanjiv Gossain het tijdens de officiële opening van de Digital Studio formuleerde. “Het gaat in het nieuwe tijdperk om de combinatie van dit alles, inclusief de mensen die in multidisciplinaire teams werken aan nieuwe kansen en uitdagingen.”

Cognizant en Mirabeau hebben daarbij reeds een omvangrijk track-record. Experts op het gebied van strategie, design, technologie, menswetenschappen en data creëren reeds digitale oplossingen voor toonaangevende bedrijven als D-reizen, Eriks, Leaseplan, Transavia, T-Mobile en Brunel. Nadat Gossain middels VR de virtuele opening had verricht, konden de gasten het zelf ervaren bij maar liefst vijftien digitale demo’s. Chatten met een tuin, schilderen in een 3D-ruimte, een bezoek aan de winkel van de toekomst, spelen met augmented reality, blockchain in retail, toegepaste gezichtherkenning, kunstmatige intelligentie en meer. Gossain: “Je kunt het hier in Amsterdam allemaal beleven.”

Fotografie: Rob Kamminga

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Laat alsjeblieft een reactie achter!
Laat hier je naam achter