Dit jaar hebben we mogen ‘genieten’ van de verkiezingen bij onze buren aan de overkant van de oceaan. Alleen de grootste optimisten noemden deze verkiezingen een feest van de democratie. Wat het ook was, het leverde in elk geval het bewijs dat het analoge tijdperk nog niet dood is. Ik heb met verwondering gekeken naar de grote hallen waar medewerkers stapels stembiljetten controleerden. Voor al dat papier moet een compleet bos gekapt zijn.

De digitale transformatie is tot nu toe aan de verkiezingsbusiness voorbijgegaan. Het is zeker dat het beeld bij onze eigen verkiezingen in maart niet veel anders zal zijn.

Zou het niet mooi zijn als verkiezingen ook digitaal plaatsvonden? Geen gesjouw met papier, geen stiekeme verzoeken om stembiljetten weg te gooien, et cetera. Bovendien is lang wachten er niet meer bij: sluiten de stemlokalen, dan heb je in no time de uitslag.

Jammer genoeg zijn er de nodige bezwaren tegen digitaal stemmen, al of niet voor de hand liggend. Het risico op falende beveiliging van stemkastjes en -data is aanzienlijk. En dan heb ik het nog maar niet over de kans op een ‘alternatieve waarheid’ over die kastjes, zoals nu met de systemen van Dominion in de VS.

Op amateurniveau is de cybersecurity van een bedenkelijk niveau. Eerder dit jaar wist onderzoeker Jordy San Jose Sanchez de lijsttrekkersverkiezingen van zowel het CDA als 50Plus te manipuleren. Dat dit zo makkelijk kon, heeft niet alleen met knulligheid te maken maar ook met de broodnodige toegankelijkheid van het stemproces voor de minder digitaal onderlegde burger.

Toch is goed beveiligen wel degelijk mogelijk. Dat bewees het bedrijf Nedap uit Groenlo ruim tien jaar geleden al. De stemkastjes van het Gelderse bedrijf waren getest en goedgekeurd door TNO en de AIVD. Toch werden ze in 2010 buiten gebruik gesteld. Gemeenten moesten ze inleveren en – werd er fijntjes bij gezegd – ook nog even de verwijderingsbijdrage betalen.

Wat ging er mis? Er was niets aan de hand qua security. Wat er wel aan schortte was transparantie. De kastjes maakten het niet mogelijk te garanderen dat het stemmen controleerbaar en transparant gebeurde. Dat is inderdaad wel essentieel bij verkiezingen, zoals de Amerikanen nu bewijzen.

Het lijkt een dilemma van jewelste. Kun je de stemdata controleren, dan kun je ze in principe ook manipuleren. Zijn digitale verkiezingen dan zelfs in deze tijd niet mogelijk? Er moet toch een oplossing zijn? Blockchain? Wie of wat bouwt een waterdichte oplossing voor digitale verkiezingen en wordt de volgende miljardair?

Arnoud van Gemeren is hoofdredacteur van CIO Magazine. Hij heeft een lange staat van dienst in de Nederlandse IT-mediawereld. Als hoofdredacteur was hij van 1996 tot 2001 bij uitgeverij Array Publications verantwoordelijk voor diverse IT-vakbladen, onlines en congressen. Vanaf 2001 was hij communicatieadviseur en hoofdredacteur van diverse media bij Ten Hagen & Stam en Sdu Uitgevers. Sinds 2008 is hij actief bij ICT Media (bladen, online, onderzoeken en events) en tevens eigenaar van Contact Media, producent van content voor de IT-sector.

REAGEREN

Plaats je reactie
Je naam