Actie leidt tot reactie. Een waarheid als een koe. In formelere termen: na de these, een uitgangspunt waar we met zijn allen in geloven, komt een antithese, het tegenovergestelde uitgangspunt. Samen leiden die vervolgens tot een synthese, die op zijn beurt weer de these wordt, die leidt tot… enzovoort. Hegels dialectiek in een notendop.

Wat is onze these? Wat is ons grotere verhaal? Waar geloven wij in als we kijken naar onze bedrijven en de groeikansen die we krijgen? Sinds de jaren negentig is ons grotere verhaal dat van de mondialisering. Zeker nu met alle nieuwe digitale technologieën, zoals internet of things, waarbij we alles met alles verbinden. Hyperconnected. En bij kunstmatige intelligentie vragen we ons ook al snel af: maar schaalt het wel?

Toch lijken er wat barstjes op te treden in het verhaal van de mondialisering. ‘‘Techno-nationalisme’ en ‘technoprotectionisme’ stellen vooral grenzen, letterlijk en figuurlijk. Consumenten, regeringsleiders, het bedrijfsleven en zelfs sommige digitale reuzen zelf vinden dat ze toch wel erg veel macht hebben momenteel. En als consumenten worden we langzaam, zeer langzaam, meer bewust van de mogelijke consequenties als alle verzamelde informatie aan elkaar geknoopt wordt. Geen zorgen, dit wordt niet het zoveelste dystopische doemstukje… er is hoop. We zijn er bijna.

Het is wel handig als we een gezamenlijk groter verhaal hebben, waar we met zijn allen in geloven. Dan werken we als bedrijfsleven, overheid en maatschappij aan dezelfde doelen en hebben we hetzelfde begrip van wat ‘vooruitgang’ en ‘waarde’ betekent. Als daar geen gemeenschappelijk begrip over is, is er zelfs geen waarde. Deze hangt namelijk niet alleen af van wat geleverd wordt, maar ook hoe dat gepercipieerd wordt.

Hoe ziet het nieuwe grote verhaal er dan uit? De antithese? Een van de scenario’s van mijn laatste project Digitopia 2035 gaat in de richting van een maatschappij met een meer menselijke schaal. Kleinere cirkels, niet groter. Meer aandacht voor lokale economie. Weer weten waar je eten vandaan komt. Niet alleen in contact staan met de hele wereld, maar vooral ook met je buurt.

Soms speelt technologie daarbij een positieve rol, namelijk het mogelijk maken van een som-van-vele-kleintjes die net zo efficiënt is als iets-heel-erg-groots. De verwachting is dat op lange termijn 3D-printing de mondiale supply-chains echt onder druk gaat zetten. En dat de combinatie van 3D-printing en slimme analytics distributed warehousing mogelijk maakt en daarmee dorpskernen en binnensteden weer nieuw leven inblaast. Vele kleintjes maken een grotere.

En doordat technologie ook allerlei klusjes wegneemt, krijgen we misschien meer tijd om met elkaar door te brengen en er meer voor elkaar te zijn. De sociale cohesie is nu vaak ver te zoeken.

Maar soms speelt technologie een negatieve rol: door enge dingen als deep fake-technologie kunnen we niets meer vertrouwen wat we niet al kennen en wat niet echt fysiek is. We sluiten dan onze cirkels voor alles wat we niet vertrouwen.

Dit betekent niet dat we onze digitale ambities naar beneden moeten bijstellen. Het tegenovergestelde is waar. We moeten opschalen. Maar niet mondiaal. In onze interacties met de rest van de wereld moeten we vooral de context gaan begrijpen waarin we communiceren met onze klanten (kunstmatig intelligent of niet), zodat we het vertrouwen terugwinnen en toegelaten worden tot de leefcirkels van onze klanten. En in real time: er zijn voor onze klanten precies wanneer ze het nodig hebben en we er het meeste toe doen.

Oftewel, een verschuiving van business-processen naar business moments. Google daar maar eens op. Dan maken we echt het digitale verschil. Niet groter, maar beter.

REAGEREN

Plaats je reactie
Je naam