Europa moet een leidende positie innemen in een datagedreven maatschappij. Dat is het doel van European Data Strategy die is gericht op het creëren van één Europese markt voor data – één markt waarin data drempelloos tussen landen en sectoren kan worden gedeeld. Dat levert ongekende voordelen op voor bedrijfsleven, publieke sector en wetenschap. De verwachting is dat European Data Strategy een flinke impact zal hebben op het EU-datalandschap.

De strategie is gebaseerd op een volstrekt nieuwe benadering van omgaan met data. Organisaties in de publieke en private sector krijgen niet alleen in juridisch opzicht, maar ook functioneel de volledige controle over hun data (datasoevereiniteit). De European Data Strategy geeft richting aan bestaande en nieuwe datadeel-initiatieven die datasoevereiniteit als vertrekpunt hebben genomen.

Hoewel de meeste initiatieven zich nog in een conceptuele fase bevinden, zien we nu al de eerste tastbare, concrete resultaten op het gebied van datasoevereiniteit. De meest in het oog springende datadeel-initiatieven in Nederland en daarbuiten licht ik hier graag toe.

Data Deel Coalitie

Het Nederlandse kabinet erkende in 2019 al de waarde van datasoevereiniteit voor de Nederlandse economie. In haar visie op Datadeling tussen Bedrijven schetste de overheid het belang van gedecentraliseerd en cross-sectoraal data delen waarbij dataeigenaren volledige controle behouden over hun data. Dit heeft geleid tot de oprichting van de Data Deel Coalitie (DDC), een netwerkorganisatie met inmiddels meer dan 25 organisaties uit verschillende sectoren van de Nederlandse economie.

AI Coalitie

De AI Coalitie (AIC) is een publiek-privaat samenwerkingsverband van overheid, bedrijven, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties. Het doel van AIC is Nederlandse activiteiten op het gebied van artificiële intelligentie stimuleren, ondersteunen en faciliteren. Datasoevereiniteit is een van de belangrijkste uitgangspunten.

Sectorspecifieke initiatieven

Meerdere sectoren werken aan eigen regelingen voor data delen waarbij een sleutelrol is weggegeld voor datasoevereiniteit. Enkele voorbeelden zijn MedMij (zorg), Join Data (agri), iSHARE (logistiek), Smart Connected Supplier Network (maakindustrie) en SBR Nexus (financiële sector). Al deze initiatieven zijn gestart door de Nederlandse overheid en zijn sindsdien uitgebreid naar Europees niveau.

Een aantal initiatieven krijgt steeds meer impact en de eerste signalen van adoptie zijn al zichtbaar. Een voorbeeld hiervan is de regeling MedMij: meer dan dertig organisaties in de gezondheidszorg voldoen aan het strenge afsprakenstelsel.

In de logistiek groeit het aantal deelnemers van iSHARE gestaag. Een van hen is Hutchison Ports ECT Rotterdam (ECT), in Europa’s belangrijkste containerterminals. Dit bedrijf heeft een app ontwikkeld met een login-systeem op basis van iSHARE-identiteiten. Inmiddels maken meerdere transportbedrijven dagelijks gebruik van deze app. Het resultaat: ECT en diens klanten kunnen makkelijker en veiliger dan ooit data delen over containers.

In de maakindustrie zijn Tata Steel en staalgroothandel MCB van start gegaan met Smart Connected Supplier Network (SCSN) voor een aantal materialen. De orders van Tata Steel voor deze materialen worden dankzij SCSN automatisch geplaatst in het systeem van de groothanden. Omgekeerd deelt MCB data met Tata Steel via hetzelfde SCSN-netwerk. Beide partijen kunnen op deze manier hun eigen ERP-systeem en internetplatform blijven gebruiken, omdat SCSN zorg draagt voor de interoperabiliteit van deze systemen. 

GAIA-X

GAIA-X is een Duits/Frans project met als doel om de cloud- en edge-diensten van Europese aanbieders te verenigen in een federale datastructuur: een stelsel van clouds waarbij de deelnemers zich verbinden aan gemeenschappelijke afspraken, standaarden en technologieën. Doel hiervan is een gelijk speelveld creëren op het gebied van juridische, operationele, technische en functionele zaken.

Voor organisaties die in het kader van hun digitale transformatie de verschuiving naar de cloud maken, is datasoevereiniteit een stevige uitdaging. Als het gaat om datasoevereiniteit en cloudaanbieders is jurisdictie een belangrijk aspect: data is onderworpen aan de wet- en regelgeving van het land waarin de gegevens fysiek zijn opgeslagen.

Het gevolg is dat voor data verschillende privacyregels en beveiligingsniveaus gelden, afhankelijk van de locatie van de datacenters. Sommige landen hebben zelfs gereguleerd welke data op welk moment en op welke wijze mag worden verplaatst naar een ander land.

GAIA-X streeft naar een nieuw cloud-ecosysteem dat organisaties alternatieven biedt voor de invloedrijke Chinese en Amerikaanse tech-giganten. Deelnemende partijen – zoals Atos, SAP, Deutsche Telecom, Siemens en Fraunhofer – moeten wellicht meerdere garanties afgeven op het gebied van datasoevereiniteit, databescherming, lokalisatie en andere zaken. De standaarden, regels en overeenkomsten die aan de basis staan van GAIA-X zijn nog niet definitief vastgesteld.

Wat wel vaststaat, is dat het doel van GAIA-X maatgevend blijft voor toekomstige ontwikkelingen: de EU en diens lidstaten inclusief de publieke en private sector en diens burgers in staat stellen om de controle over data terug te pakken en te behouden. De initiatiefnemers willen halverwege 2020 een eigen Europese organisatie oprichten.

International Data Spaces Association (IDSA)

IDSA is een internationaal virtueel netwerk voor bedrijfsleven en wetenschap. IDSA werkt aan het ontwerp van betrouwbare architectuur voor de data-economie. Datasoevereiniteit is hierbij het leidende principe. Het netwerk faciliteert de wereldwijde uitwisseling van data tussen dataeigenaren en datagebruikers in zakelijke ecosystemen. Belangrijke voorwaarde is dat dataeigenaren controle houden over hun data. 

Sinds de oprichting van IDSA in 2016 hebben meer dan honderd bedrijven en instellingen uit twintig landen en verschillende sectoren – waaronder enkele Fortune 500-bedrijven, wereldwijd opererende middelgrote bedrijven en softwarehuizen – vooruitgang geboekt in de bouw van de IDS-architectuur. 

Het EU-datalandschap een boost geven

INNOPAY is ervan overtuigd dat de EU Data Strategy het EU-datalandschap een sterke boost gaat geven. De strategie is een passend antwoord op de uitdagingen die voortkomen uit de huidige wensen voor datasoevereiniteit.

Wij verwachten daarom dat datasoevereiniteit in toenemende mate een definiërende rol zal spelen als het gaat om de datastrategie, bijvoorbeeld in de context van cloud computing. Uiteraard nemen we hierbij ook bestaande overwegingen mee op het gebied van flexibiliteit, innovatie, kostenbeheersing, connectiviteit en IT-management.

Hoewel de door de EU gefinancierde initiatieven die datasoevereiniteit steunen zich nog grotendeels in de conceptuele fase bevinden, zien we nu al de positieve resultaten. We zijn ervan overtuigd dat meer positieve resultaten zullen volgen. Voorwaarde is wel dat de focus blijft liggen op adoptie en commercieel haalbare toepassing van de technologie.

close

IT Executive Nieuwsbrief


Elke week een korte e-mail met daarin onze beste content, aankondigingen van evenementen en méér.

Wij delen je persoonsgegevens uitsluitend met derden die deze service mogelijk maken. Lees onze privacyverklaring.

1 REACTIE

  1. Geen reactie maar eigenlijk meer ee vraag. Nederland heeft een uitgebreide serverinfrastructuur tbv Microsoft en Google, maar ontbreekt bij het Frans-duitse initiatief Gaia-x. Waar zou dat aan liggen?

REAGEREN

Plaats je reactie
Je naam